Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, ülkesinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ücretlendirilmesi fikrine karşı olduğunu duyurdu. Busaidi, başkent Maskat'ta düzenlenen bir basın toplantısında, boğazın uluslararası deniz hukuku çerçevesinde serbest geçişe açık olması gerektiğini vurguladı. Umman'ın bu konuda prensip olarak ücretlendirme uygulamalarını desteklemediğini belirten Bakan, bölgesel istikrarın korunmasının öncelikli olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı'nın stratejik önemi
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Denizi ve Hint Okyanusu'na bağlayan dar bir su yoludur. Dünya petrol taşımacılığının yaklaşık %20'si bu boğazdan geçer. Küresel enerji arz güvenliği açısından kritik bir nokta olan boğaz, jeopolitik gerilimlerin de odağındadır. İran, geçmişte boğazı kapatma tehdidinde bulunmuş ancak uluslararası hukuka göre geçiş özgürlüğü garanti altına alınmıştır. Son dönemde İran, boğazdan geçen gemilere ücret talep edebileceği sinyali vermişti.
Busan'ın bölgesel diplomasi hamlesi
Umman'ın bu açıklaması, bölgedeki dengeleri etkileyebilir. Umman, İran ile iyi ilişkileri olan ve Körfez İşbirliği Konseyi üyesi bir ülke olarak arabulucu rolü üstlenmektedir. Bakan Busaidi, Umman'ın her zaman diyalog ve işbirliğinden yana olduğunu, tek taraflı adımların bölgesel gerginliği artırabileceğini söyledi. Ayrıca, Boğaz'dan geçişlerin ücretlendirilmesinin uluslararası ticarete ve küresel ekonomiye zarar vereceğine dikkat çekti.
Uluslararası tepkiler
Umman'ın bu tutumu, uluslararası toplumdan olumlu tepkiler aldı. ABD ve Avrupa Birliği yetkilileri, boğazda serbest geçişin korunmasının önemini vurgularken, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri de ücretlendirmeye karşı çıkan açıklamalar yaptı. İran ise henüz resmi bir yanıt vermedi. Uzmanlar, İran'ın ekonomik baskı altında olduğu bir dönemde bu tür bir girişimin daha fazla yaptırımla karşılanabileceği yorumunda bulunuyor.
Sonuç: Bölgesel istikrar için kritik bir duruş
Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda ücretlendirmeye karşı çıkması, sadece ticari bir konu değil, aynı zamanda bölgesel güvenlik ve uluslararası hukukun üstünlüğü açısından da önemli bir duruştur. Küresel enerji akışının bu dar geçitte yoğunlaştığı düşünüldüğünde, Umman'ın bu net tutumu, bölgede tansiyonun yükselmesini engellemeye yönelik bir adım olarak değerlendirilebilir. Ülkeler arasındaki diplomasi ve işbirliğinin önemi bir kez daha ortaya çıkarken, Umman'ın arabuluculuk çabalarının önümüzdeki dönemde daha da artması bekleniyor.
