Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin ücretlendirilmesi fikrini desteklemediklerini açıkladı. Bakan, bu tür bir uygulamanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu ve bölgesel istikrarı tehdit edebileceğini belirtti. Umman'ın bu konudaki net tutumu, Körfez ülkeleri arasında tartışma yaratan bir konuda önemli bir diplomatik duruş olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı'nda Neler Oluyor?
Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir su yolu olarak biliniyor. Son dönemde bazı bölgesel aktörler, boğazdan geçişlere ücret getirilmesi gerektiğini savunuyor. Ancak Umman, bu öneriye karşı çıkarak uluslararası suların serbest geçiş ilkesine vurgu yapıyor. Bakan el-Busaidi, konuya ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, Umman'ın deniz yollarının güvenliği ve serbest dolaşımından yana olduğunu ifade etti.
Uluslararası Hukuk ve Bölgesel Etkiler
Hürmüz Boğazı, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında transit geçiş rejimine tabi. Bu statü, gemilerin boğazdan geçişinde herhangi bir kısıtlama veya ek maliyet getirilmesini engelliyor. Uzmanlar, geçiş ücreti talebinin uluslararası hukuka aykırı olduğu kadar, küresel enerji tedarikinde ciddi aksamalara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Umman'ın bu tutumu, komşu devletler ve büyük petrol ithalatçıları tarafından yakından izleniyor.
Umman, Körfez İşbirliği Konseyi üyesi olarak bölgedeki dengeleri etkileyen bir ülke. Hürmüz Boğazı'nın güney kıyısında yer alan Umman, geçiş ücreti teklifine karşı çıkarak hem hukuki duruşunu hem de ticari çıkarlarını koruma niyetini gösterdi. Bakan el-Busaidi, boğazın uluslararası bir su yolu olduğunu ve tüm ulusların çıkarına hizmet ettiğini vurguladı.
Analistler, Umman'ın bu açıklamasının, bölgede gerginliği artırabilecek tek taraflı adımların önüne geçmek için önemli bir uyarı olduğunu belirtiyor. Özellikle İran'ın daha önce boğazın kontrolüne yönelik söylemleri hatırlandığında, Umman'ın net karşı duruşunun diplomatik bir denge unsuru oluşturduğu düşünülüyor.
