Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Rus ordusunun son günlerde Karadeniz'de artırdığı saldırılar üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni (BMGK) acil toplantıya çağırdı. Sybiha, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Rus kuvvetlerinin sivil gemilere ve liman altyapısına yönelik saldırılarının uluslararası deniz hukukunu ihlal ettiğini belirtti. Ukrayna'nın bu girişimi, savaşın üçüncü yılına yaklaşılırken bölgede tırmanan gerilimi BM nezdinde gündeme taşıma amacı taşıyor.
Saldırıların Ayrıntıları
Rusya Savunma Bakanlığı, Karadeniz'deki askeri faaliyetlerini artırdığını duyururken, Ukrayna tarafı son 48 saatte en az üç ticari geminin hedef alındığını iddia etti. Sybiha, açıklamasında 'Rusya, Karadeniz'i bir savaş alanına çevirerek küresel gıda güvenliğini tehdit ediyor' ifadelerine yer verdi. Ukrayna yetkililerine göre, saldırılarda kullanılan gemisavar füzeler, Odessa ve Çornomorsk limanlarına yakın bölgelerde faaliyet gösteren yük gemilerini hedef aldı. Olaylarda can kaybı yaşanmazken, bazı gemilerin hasar aldığı bildirildi.
Uluslararası Tepkiler
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, konuyla ilgili yaptığı yazılı açıklamada, sivil deniz taşımacılığına yönelik saldırıların kabul edilemez olduğunu vurguladı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise, Rusya'nın Karadeniz'deki tahıl koridoru anlaşmasını fiilen sona erdirdiğini ve bunun küresel gıda fiyatları üzerinde olumsuz etki yaratabileceğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Ukrayna'nın çağrısını desteklediklerini ve BMGK'da konunun ele alınması için girişimlerde bulunacaklarını açıkladı.
Geçmiş Bağlam ve Tahıl Koridoru
Rusya, Temmuz 2023'te Karadeniz Tahıl Girişimi'nden çekildiğini duyurmuş, ardından Ukrayna limanlarına ve tahıl altyapısına yönelik saldırılarını artırmıştı. Ukrayna, alternatif bir deniz koridoru oluşturarak ihracatına devam etse de, sigorta primlerinin yükselmesi ve güvenlik endişeleri nedeniyle taşıma maliyetleri arttı. BM verilerine göre, Ukrayna'nın tahıl ihracatı geçen yıla kıyasla yüzde 30 oranında düştü. Uzmanlar, Karadeniz'deki bu gerilimin, özellikle Afrika ve Orta Doğu'daki gıda ithalatçısı ülkeler için ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Ukrayna'nın BMGK acil toplantı talebi, Rusya'nın itirazlarına rağmen prosedürel oylamayla gündeme alınabilir. Ancak Rusya'nın daimi üye olarak veto yetkisi, Konsey'in bağlayıcı bir karar almasını engelleyebilir. Diplomatik kaynaklar, toplantının önümüzdeki hafta gerçekleşebileceğini belirtiyor. Bu gelişme, savaşın diplomatik boyutunda Ukrayna'nın uluslararası hukuku işletme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
