Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, son günlerde birçok bölgede etkili olan don olayından zarar gören üreticiler için acil nakit destek ve tarımsal borçlarda yapılandırma çağrısında bulundu. Bayraktar, dondan etkilenen bölgelerde yaptığı incelemelerin ardından yaptığı açıklamada, sigortasız üreticilerin mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini vurguladı. Peş peşe yaşanan don, kuraklık ve sel felaketlerinin çiftçinin gelirini neredeyse sıfırladığını belirten Bayraktar, hükümetin bir an önce harekete geçmesi gerektiğini söyledi.
Don vurgunu: Birçok ilde ürünler telef oldu
Bayraktar, özellikle İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinde etkili olan don olayının ardından bölge bölge yaptığı incelemelerde, kayısı, elma, ceviz gibi sert çekirdekli meyvelerin yanı sıra bağ alanlarında da ciddi zarar tespit ettiklerini ifade etti. Donun özellikle çiçeklenme dönemindeki ağaçları vurduğuna dikkat çeken Bayraktar, "Bazı bölgelerde verim kaybı yüzde 80'e ulaştı. Bu, üretici için tam anlamıyla bir yıkım demektir. Sigortasız olan binlerce çiftçimiz, alın yazısını bekliyor" dedi.
Destek paketi talebi: Nakit yardım ve faizsiz kredi
TZOB Başkanı, dondan etkilenen çiftçilere doğrudan nakit destek verilmesi, tarımsal kredilerin faizsiz olarak yapılandırılması ve Ziraat Bankası'nın borç ertelemesi yapması gerektiğini belirtti. Bayraktar, "Üretici, girdi maliyetleri altında ezilirken bir de doğal afet geliyor. Sigorta sisteminin yetersiz kaldığı noktada devlet, elini taşın altına koymalıdır" ifadelerini kullandı. Ayrıca, hasar tespit çalışmalarının hızlandırılması ve zarar gören tüm üreticilerin kayıt altına alınması gerektiğini vurguladı.
Tarım sigortaları yetersiz mi kalıyor?
Bayraktar, don zararlarının büyüklüğü karşısında sigorta yaptırmayan çiftçilerin oranının yüksek olduğuna dikkat çekti. TZOB verilerine göre, ülke genelinde tarım sigortası yaptırma oranının yüzde 25'in altında olduğunu belirten Bayraktar, "Sigorta primleri yüksek, küçük üretici için bütçede yer bulmak zor. Devletin prim desteğini artırması ve sigorta kapsamını genişletmesi şart" dedi. Ayrıca, sigorta sisteminin afet sonrası tazminat ödemelerinde gecikme yaşandığı eleştirilerine de değinen Bayraktar, "Üretici sigorta yaptırdığında bile parasını zamanında alamıyor. Bu sistem acilen revize edilmelidir" diye konuştu.
Uzun vadeli çözüm: İklim değişikliğine uyumlu tarım
Bayraktar, sadece acil önlemler değil, uzun vadeli yapısal reformlar da gerektiğini söyledi. İklim değişikliğiyle birlikte aşırı hava olaylarının sıklaştığını belirten Bayraktar, "Çiftçimizi dona, kuraklığa, sele karşı dayanıklı hale getirecek yatırımlar yapılmalı. Erken uyarı sistemleri, dona dayanıklı tohum çeşitleri, modern sulama altyapısı gibi tedbirler hayata geçirilmeli" dedi. Ayrıca, tarımsal üretim planlamasında iklim risklerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Son olarak Bayraktar, "Üretici tarlasından, bağından, bahçesinden vazgeçmemeli. Devlet, çiftçinin yanında olduğunu göstermeli. Aksi halde gıda arz güvenliğimiz tehlikeye girebilir" uyarısında bulundu. TZOB'nun, don zararlarının takipçisi olacağını ve gerekli merciler nezdinde girişimlerini sürdüreceğini ifade etti.
Bağımsız bir değerlendirme yapmak gerekirse, Türkiye'de tarım sektörü son yıllarda iklim krizi, artan girdi maliyetleri ve yapısal sorunlarla boğuşurken, doğal afetler çiftçinin belini büken ek bir yük haline gelmiştir. Devletin acil destek mekanizmalarını hızlı ve etkili şekilde devreye sokması, sadece üreticinin değil, gıda tedarik zincirinin sürdürülebilirliği için de kritik öneme sahiptir.
