Avrupa Birliği (AB), Schengen vizesi başvurularında yaşanan yoğunluğu azaltmak ve düzenli seyahat eden Türk vatandaşlarına kolaylık sağlamak amacıyla yeni bir vize modeli üzerinde çalışıyor. Edinilen bilgilere göre, belirli şartları sağlayan Türklere 2 ve 5 yıl geçerlilik süresine sahip çok girişli Schengen vizeleri verilmesi planlanıyor. Yeni düzenlemenin, özellikle iş insanları, akademisyenler ve sık seyahat eden turistler için büyük avantaj sağlaması bekleniyor.
Yeni vize modelinin detayları
Brüksel'den gelen haberlere göre, Schengen bölgesine yapılan vize başvurularının yarısından fazlasını oluşturan Türkiye, Rusya ve bazı Orta Doğu ülkeleri için özel bir düzenleme hayata geçirilecek. Bu kapsamda, son 2 yıl içinde en az iki Schengen vizesi kullanmış ve vize kurallarına uygun seyahat etmiş Türk vatandaşlarına 2 yıllık çok girişli vize verilebilecek. Aynı şekilde, 2 yıllık vizeyi sorunsuz kullananlara ise 5 yıllık vize imkanı sağlanacak.
Yeni modelin amacı, tekrar eden başvuru yükünü azaltmak ve konsoloslukların iş yükünü hafifletmek. Uygulamanın 2024 yılı içinde pilot bölgelerde başlaması, 2025'te ise tüm Schengen ülkelerine yayılması öngörülüyor. Avrupa Komisyonu, düzenlemenin hem başvuru sürelerini kısaltacağını hem de vize reddi oranlarını düşüreceğini belirtiyor.
Başvuru şartları ve süreç
2 yıllık Schengen vizesi için başvuracak Türk vatandaşlarının, son 24 ay içinde iki kez Schengen bölgesine başarılı seyahat gerçekleştirmiş olması gerekiyor. Ayrıca, pasaport geçerlilik süresinin vizeden en az 3 ay fazla olması ve seyahat sağlık sigortası yaptırılması zorunlu. Beş yıllık vize içinse, 2 yıllık vize süresince kurallara uygun seyahat edilmesi ve herhangi bir vize ihlali bulunmaması şartı aranıyor.
Düzenleme, özellikle ticari amaçlı seyahat eden iş insanları ve uluslararası konferanslara katılan akademisyenler için kolaylık sağlayacak. Vize başvurularının artık online platformlar üzerinden yapılması ve biyometrik verilerin 5 yıl süreyle geçerli olması da süreci hızlandıracak unsurlar arasında.
Uygulamanın ekonomik boyutuna bakıldığında, Türkiye'den Schengen bölgesine yapılan seyahatlerin arttığı görülüyor. TÜİK verilerine göre, 2023 yılında 3 milyondan fazla Türk vatandaşı Schengen ülkelerine seyahat etti. Yeni vize düzenlemesi ile bu sayının daha da artması ve turizm ile ticaret hacmine pozitif yansıması bekleniyor.
AB yetkilileri, yeni sistemin güvenlik risklerini azaltmak için sıkı kontroller içerdiğini vurguluyor. Vize başvurusunda sahte belge veya yanıltıcı bilgi tespiti durumunda, başvuru reddedilecek ve kişiye belirli süre vize yasağı getirilecek. Ayrıca, daha önce vize ihlali yapmış (kalış süresini aşma gibi) kişiler bu kolaylıktan yararlanamayacak.
Bağımsız değerlendirme
Bu düzenleme, AB'nin vize politikasında önemli bir esneme olarak değerlendirilebilir. Ancak uygulamanın başarısı, bürokratik süreçlerin ne kadar hızlı işletileceğine ve vize başvuru merkezlerinin kapasitesine bağlı. Türkiye'nin AB'ye tam üyelik müzakerelerinin durma noktasına geldiği bir dönemde, bu tür pratik kolaylıklar ikili ilişkilerde olumlu bir adım olarak görülüyor. Öte yandan, vize serbestisi hedefi için atılmış bir adım olarak yorumlanmamalı; zira bu düzenleme yalnızca mevcut vize sistemini iyileştirmeye yönelik.
