Brüksel'de düzenlenen AB-Türkiye İş Dünyası Zirvesi, iki taraf arasındaki ekonomik ilişkilerin geleceğine ışık tuttu. Zirvede, 350 milyar dolara yaklaşan ticaret hacminin yanı sıra Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, enerji güvenliği ve ortak üretim konuları ele alındı. İş dünyası temsilcileri, mevcut ortaklığın yeni bir enerjiye ihtiyaç duyduğunu belirterek kapsamlı bir iş birliği döneminin başlatılması çağrısında bulundu.
Gümrük Birliği'nde güncelleme talebi
Zirvenin ana gündem maddelerinden biri, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nin güncellenmesi oldu. Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Başkanı, yaptığı konuşmada, mevcut Gümrük Birliği anlaşmasının 1995 yılından kalma yapısıyla günümüz ticaret dinamiklerini karşılamadığını vurguladı. Özellikle hizmetler sektörü, kamu alımları ve tarım ürünlerinin anlaşma kapsamına alınması gerektiğini belirten DEİK Başkanı, "Ortaklığımızın yeni bir enerjiye ihtiyacı var. Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, sadece ticaret hacmini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda karşılıklı yatırımları da teşvik edecektir" dedi.
AB tarafından yetkililer ise Türkiye'nin Gümrük Birliği'nin modernizasyonu konusundaki taleplerini olumlu karşıladıklarını ancak sürecin teknik ve siyasi boyutlarının dikkatle ele alınması gerektiğini ifade etti. Zirvede, güncelleme sürecinin hızlandırılması için somut adımlar atılması gerektiği konusunda görüş birliği sağlandı.
Enerji güvenliğinde ortak strateji
Zirvenin bir diğer önemli başlığı enerji iş birliği oldu. Türkiye'nin doğal gaz ve yenilenebilir enerji alanındaki potansiyeli, AB'nin enerji arz güvenliği açısından stratejik bir öneme sahip. Toplantıda, Türkiye'nin enerji koridoru olma rolünün güçlendirilmesi ve AB'nin enerji diversifikasyonu çabalarına katkı sağlaması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve yeşil mutabakat kapsamında ortak projeler geliştirilmesi konusunda mutabakata varıldı.
DEİK Başkanı, "Enerji, sadece ekonomik değil aynı zamanda siyasi bir meseledir. Türkiye ve AB, enerji güvenliği konusunda ortak hareket ederek bölgesel istikrara katkı sağlayabilir" ifadelerini kullandı. AB yetkilileri de Türkiye'nin enerji arz güvenliğindeki rolünün altını çizerek, iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Lojistik ve ortak üretim vurgusu
Zirvede, lojistik alanında da yeni iş birliği fırsatları değerlendirildi. Türkiye'nin jeostratejik konumu, AB ile Asya arasındaki ticaret yolları için kritik öneme sahip. Orta Koridor girişimi ve diğer ulaştırma projeleriyle Türkiye'nin lojistik üs olma vizyonu, AB iş dünyası temsilcileri tarafından da desteklendi. Katılımcılar, gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılması yoluyla iki taraf arasındaki mal akışının hızlandırılması gerektiğini dile getirdi.
Ortak üretim konusunda ise, özellikle otomotiv, tekstil ve makine sektörlerinde entegrasyonun artırılması gerektiği vurgulandı. AB'nin Yeşil Mutabakat ve dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda, Türkiye'nin üretim altyapısının bu dönüşüme uyum sağlaması için iş birliği yapılması önerildi. DEİK Başkanı, "AB'nin iklim hedefleri, Türkiye için bir tehdit değil, aksine yeni iş birliği alanları yaratma fırsatıdır" dedi.
350 milyar dolarlık ticaretin geleceği
Zirvede, iki taraf arasındaki ticaret hacminin 350 milyar dolara yaklaştığı belirtildi. Ancak bu potansiyelin tam olarak kullanılmadığı, mevcut engellerin kaldırılması halinde ticaretin daha da artabileceği ifade edildi. İş dünyası temsilcileri, vize kolaylığı, standartların karşılıklı tanınması ve anlaşmazlık çözüm mekanizmalarının iyileştirilmesi gibi konularda adımlar atılması gerektiğini söyledi.
AB tarafı, Türkiye'nin AB'ye katılım sürecinin ticari ilişkileri doğrudan etkilediğini, ancak ekonomik iş birliğinin siyasi süreçten bağımsız olarak ilerletilmesi gerektiğini belirtti. Zirvede, karşılıklı güvenin tesis edilmesi ve diyalog kanallarının açık tutulması gerektiği vurgulandı.
İş dünyasından somut adım beklentisi
Zirve sonunda, AB-Türkiye iş dünyası temsilcileri ortak bir bildiri yayınlayarak, hükümetlere somut adımlar atma çağrısında bulundu. Bildiride, Gümrük Birliği'nin güncellenmesi, enerji iş birliğinin derinleştirilmesi, lojistik bağlantıların güçlendirilmesi ve ortak üretim projelerinin hayata geçirilmesi gerektiği ifade edildi. Ayrıca, iş dünyası temsilcileri, AB ve Türkiye arasındaki üst düzey diyaloğun artırılması ve düzenli zirvelerin devam etmesi gerektiğini belirtti.
Zirvenin ev sahibi Brüksel, AB kurumlarının merkezi olarak bu tür toplantılara ev sahipliği yapmaya devam ediyor. Toplantıya, DEİK Başkanı'nın yanı sıra AB Komisyonu yetkilileri, iş dünyası kuruluşlarının temsilcileri ve çok sayıda iş insanı katıldı.
Genel değerlendirme: AB-Türkiye ekonomik ilişkileri, siyasi dalgalanmalara rağmen güçlü bir temele sahip. Ancak mevcut ortaklığın güncellenmesi ve yeni iş birliği alanlarının yaratılması, her iki tarafın da çıkarına. Gümrük Birliği'nin modernizasyonu ve enerji iş birliği, bu ilişkilerin geleceğini şekillendirecek en önemli başlıklar olarak öne çıkıyor. İş dünyasının somut adım beklentisi, siyasi iradenin bu konuda ne kadar hızlı hareket edeceğine bağlı. Zirve, karşılıklı iradeyi ortaya koyması açısından önemli bir adım olsa da, söylemlerin eyleme dönüşmesi için takvim netleşmiş değil. Önümüzdeki dönemde atılacak adımlar, 350 milyar dolarlık ticaretin çok daha ötesine geçme potansiyelini taşıyor.
