Türkiye'de sigara kullanımı yeniden yükselişe geçti. Sağlık Bakanlığı Türkiye Hanehalkı Sağlık Araştırması'nın 2023 sonuçlarına göre, 2017'de yüzde 31,5 olan tütün kullanım oranı 2023'te yüzde 34,8'e çıktı. Özellikle erkeklerde yüzde 43,4'ten yüzde 46,1'e, kadınlarda ise yüzde 19,7'den yüzde 23,6'ya yükselen oranlar, tütünle mücadelede yeni stratejilerin gerekliliğini ortaya koydu.
Gençler ve kadınlarda ciddi artış
Araştırma, sigara kullanımının özellikle 15-24 yaş grubunda yoğunlaştığını gösteriyor. Gençler arasında elektronik sigara ve nargile gibi alternatif ürünlerin popülerleşmesi de tütün kullanımını tetikliyor. 'Puff' olarak bilinen tek kullanımlık elektronik sigaralar, gençlerin ilgisini çekerken, uzmanlar bu ürünlerin de en az sigara kadar zararlı olduğu konusunda uyarıyor. Kadınlardaki artış ise dikkat çekici: 6 yılda yaklaşık 4 puanlık bir yükseliş, kadın sağlığı açısından riskleri beraberinde getiriyor.
Tütünle mücadelede yetersiz adımlar
Türkiye, 2008 yılında kapalı alanlarda sigara yasağını getirerek önemli bir adım atmıştı. Ancak son yıllarda denetimlerin azalması, yasağın delinmesine ve tütün kullanımının yeniden artmasına neden oldu. Uzmanlar, tütün ürünlerinin fiyatlarının enflasyon karşısında erimesi ve gençlere yönelik önleyici programların yetersiz kalması gibi faktörlerin artışta etkili olduğunu belirtiyor. Sağlık Bakanlığı, 2024 itibarıyla yeni bir tütünle mücadele eylem planı hazırlığında olduğunu ancak henüz somut adımların atılmadığını ifade ediyor.
Tütün kullanımının sağlık üzerindeki etkileri bilinirken, özellikle genç nüfusun korunması için daha etkili politikalar gerekiyor. Sigara bırakma polikliniklerinin sayısının artırılması, reklam ve promosyonların sıkılaştırılması, elektronik sigaraların da yasal düzenlemeye tabi tutulması öneriler arasında. Aksi takdirde, 'puff' diye başlayan alışkanlıklar, hayatları erken söndürebilir.
