TBMM Dijital Mecralar Komisyonu’na sunum yapan TEPAV Kalkınma Programı Direktörü Hüseyin Ekrem Cunedioğlu, Türkiye’de internet üzerinden yapılan silah ve silah ruhsatı aramalarının son bir yılda yüzde 300 oranında arttığını açıkladı. Sunum, özellikle genç nüfusta artan silah sahipliği talebine dikkat çekerken, bu eğilimin toplumsal güvenlik açısından ciddi riskler oluşturduğunu ortaya koydu.
İnternet aramalarının patlaması
Cunedioğlu’nun paylaştığı verilere göre, Google Trends üzerinden yapılan analizde “silah satın alma”, “silah ruhsatı başvurusu”, “ruhsatsız silah” gibi anahtar kelimelerde arama hacmi 2023’e kıyasla 4 katına çıktı. Özellikle büyükşehirlerde yaşayan 18-35 yaş arası erkekler, en yüksek arama yoğunluğunu oluşturuyor. Rapor, bu artışın gerekçeleri arasında bireysel güvenlik kaygıları, sosyal medyada silah paylaşımlarının normalleşmesi ve yasal düzenlemelerin yetersizliğini sıralıyor.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı AK Parti İstanbul Milletvekili Hüseyin Yayman, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Dijital platformlarda silah satışına yönelik denetimlerin artırılması gerekiyor. Mevcut mevzuat, internet ortamındaki kaçak satışları engellemede yetersiz kalıyor” ifadelerini kullandı.
Yasal boşluklar ve denetim eksikliği
Halen Türkiye’de silah ruhsatı almak için emniyet müdürlüklerine başvuru yapılması gerekirken, internet üzerinden bireysel satışların kayıt dışı kalması büyük bir sorun olarak öne çıkıyor. Cunedioğlu, “İnternette ‘ikinci el silah’ ilanları denetimsiz bir şekilde yayınlanıyor. Alıcı ve satıcı arasında herhangi bir resmi kontrol bulunmuyor. Bu durum, ruhsatsız silah sayısının artmasına doğrudan katkı sağlıyor” dedi.
Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2023’te ele geçirilen ruhsatsız silah sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15 artarak 85 bine ulaştı. Uzmanlar, bu rakamın buzdağının görünen kısmı olduğunu, gerçek rakamın çok daha yüksek olduğunu belirtiyor.
Toplumsal etkiler ve çözüm önerileri
Silah aramalarındaki artış, beraberinde şiddet olaylarının da yükselme riskini getiriyor. Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre, 2023’te ateşli silahla işlenen cinayetlerde yüzde 20 artış kaydedildi. STK’lar ve uzmanlar, silah erişimini zorlaştıracak düzenlemelerin ivedilikle hayata geçirilmesini talep ediyor.
Cunedioğlu, çözüm olarak “dijital platformlarda silah satışına sıkı denetim, ruhsat sürecinin online izlenebilir hale getirilmesi ve toplumsal farkındalık kampanyaları” önerisinde bulundu.
Uluslararası perspektif ve bağımsız değerlendirme
Türkiye, silah sahipliği oranında Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında ortalamaların üzerinde yer alıyor. Small Arms Survey’e göre, 100 kişi başına düşen silah sayısı 22 iken, bu oran Fransa’da 14, Almanya’da 19. Uzmanlar, internet çağında silaha erişimin kolaylaşmasının bu sayıyı daha da artırabileceğini vurguluyor.
Sonuç olarak, TEPAV raporu yalnızca bir veri sunumunun ötesinde, Türkiye’nin güvenlik ve kamu sağlığı politikalarında atması gereken adımları net bir şekilde ortaya koyuyor. Dijital mecraların denetimi ve yasal altyapının güçlendirilmesi, artan silah talebinin kontrol altına alınması için elzem görünüyor.
