Türkiye Psikiyatri Derneği, yürütülen bir soruşturma kapsamında X (eski adıyla Twitter) hesabına erişim engeli talep edildiğini duyurdu. Dernek, 'Ailem Güvende' adlı soruşturma çerçevesinde yapılan bu talebin, meslek örgütlerinin bilimsel faaliyetlerine yönelik bir müdahale olduğunu belirtti. Sağlığa erişim, ayrımcılığa uğramaksızın tıbbi bilgiye ulaşabilme herkes için anayasal bir hak olduğu vurgulandı.
Dernekten Açıklama
Türkiye Psikiyatri Derneği, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, 'Ailem Güvende' soruşturması kapsamında X hesabına erişim engeli talep edildiğini bildirdi. Dernek, konuya ilişkin şu ifadelere yer verdi: "Sağlığa erişim, ayrımcılığa uğramaksızın tıbbi bilgiye ulaşabilme, herkes için anayasal bir haktır. Meslek örgütlerimizin bilimsel faaliyetlerine yönelik erişim engeli talepleri, toplum sağlığını olumsuz etkileyecektir."
Dernek yetkilileri, söz konusu soruşturmanın içeriğine dair detaylı bilgi paylaşmazken, erişim engeli talebinin bilimsel bilgiye erişimi kısıtlayacağını savundu. Türkiye Psikiyatri Derneği, psikiyatri alanında çalışan hekimlerin mesleki örgütü olarak, ruh sağlığı konusunda toplumu bilgilendirme görevini sürdürdüğünü hatırlattı.
Sağlıkta Bilgiye Erişim Hakkı
Anayasa'nın 56. maddesi, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu ve devletin bu hakkı koruyup geliştirmek için gerekli tedbirleri alacağını hükme bağlar. Ayrıca, sağlık hizmetlerinin yaygın bir şekilde yerine getirilmesi için sağlık kuruluşlarının görevlerini yerine getirmesi esastır. Tıbbi bilgiye erişim, sağlık hakkının ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir. Meslek örgütleri, bilimsel faaliyetleri aracılığıyla toplumun doğru bilgiye ulaşmasını sağlar.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de sağlık iletişiminin önemine dikkat çekerek, doğru ve güvenilir bilginin salgın hastalıklar, ruh sağlığı sorunları ve diğer sağlık krizlerinde hayati rol oynadığını belirtmektedir. Sosyal medya platformları, sağlık bilgisine hızlı erişimde önemli bir kanal haline gelmiştir. Dolayısıyla, meslek örgütlerinin bu platformlardaki varlığı, halk sağlığını destekleyici niteliktedir.
X Platformu ve Erişim Engelleri
X (Twitter), Türkiye'de zaman zaman mahkeme kararları veya idari taleplerle erişim engelleriyle karşılaşabilmektedir. 2020 yılında yürürlüğe giren 7253 sayılı Sosyal Medya Kanunu ile sosyal ağ sağlayıcılarına temsilci bulundurma zorunluluğu getirilmiş, aksi halde erişim engeli ve bant daraltma gibi yaptırımlar uygulanabilmektedir. Bu düzenleme, platformların Türkiye'deki faaliyetlerini önemli ölçüde etkilemiştir.
Öte yandan, ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı, uluslararası sözleşmelerle de korunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 10. maddesi ifade özgürlüğünü güvence altına alırken, Anayasa'nın 26. maddesi de herkesin düşünce ve kanaatlerini açıklama hakkına sahip olduğunu belirtir. Ancak, bu hakların sınırlandırılması ancak belirli koşullarda mümkündür.
Meslek Örgütlerinin Rolü ve Tepkiler
Türkiye Psikiyatri Derneği gibi meslek örgütleri, kamu yararına bilimsel etkinlikler yürütmekte, ruh sağlığı politikalarına dair görüş ve öneriler sunmaktadır. Dernek, pandemi döneminde ruh sağlığına ilişkin rehberler yayınlamış, toplumsal travmalarda psikososyal destek çağrıları yapmıştır. Benzer şekilde, Türk Tabipleri Birliği (TTB) de sık sık sağlık politikalarına dair açıklamalarda bulunmaktadır. Bu tür örgütlerin sosyal medya hesapları, hızlı bilgi akışı sağlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Erişim engeli talepleri, yalnızca ilgili kurumu değil, aynı zamanda o kurumun takipçilerini ve kamuoyunu da etkiler. Bilimsel bilgiye erişimin kısıtlanması, yanlış bilgi ve dezenformasyonun yayılmasına zemin hazırlayabilir. Bu nedenle, meslek örgütlerinin platformlarda var olması, sağlık okuryazarlığını artırıcı bir işlev görür.
Soruşturmanın Arka Planı
'Ailem Güvende' adlı soruşturmanın ne olduğuna dair kamuoyuna yansıyan sınırlı bilgi bulunmaktadır. İsmi itibarıyla aile ve güvenlik temalarını çağrıştıran bu soruşturma kapsamında, Türkiye Psikiyatri Derneği'nin X hesabına erişim engeli talep edilmiştir. Dernek, konuya ilişkin detaylı bir açıklama yapmamış, ancak talebin bilimsel faaliyetleri hedef aldığını ima etmiştir. Soruşturmanın hangi makam tarafından yürütüldüğü ve gerekçesi henüz netlik kazanmamıştır.
Bu tür erişim engeli talepleri, genellikle yargı organları veya idari birimler tarafından yapılır. Türkiye'de sosyal medya düzenlemeleri kapsamında, sulh ceza hakimlikleri erişim engeli kararı verebilir. Kararın gerekçesinde ise milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi gibi sebepler yer alabilir. Ancak, bilimsel bir meslek örgütünün hesabına yönelik erişim engeli talebi, ifade özgürlüğü ve bilim özgürlüğü açısından tartışma yaratmaktadır.
Sonuç ve Değerlendirme
Türkiye Psikiyatri Derneği'nin X hesabına erişim engeli talebi, sağlık hakkı ve bilgiye erişim özgürlüğü arasındaki hassas dengeyi gündeme getirmektedir. Anayasal güvence altındaki sağlık hakkının bir unsuru olan tıbbi bilgiye ulaşabilme, meslek örgütlerinin sosyal medya faaliyetleriyle doğrudan ilişkilidir. Erişim engeli talebinin kabul edilmesi halinde, yalnızca dernek değil, kamuoyu da güvenilir sağlık bilgisinden yoksun kalabilir. Benzer durumlar, meslek örgütlerinin dijital platformlardaki işlevselliğini zayıflatma riski taşımaktadır. Konunun yargısal süreçte nasıl sonuçlanacağı, ifade ve bilim özgürlüğü açısından emsal teşkil edebilir.
