Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine göre, Türkiye'nin net Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) 2026 yılı Nisan ayı itibarıyla 402,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Böylece net UYP, 2018 yılından bu yana ilk kez 400 milyar dolar sınırının üzerine çıkmış oldu. Net UYP, yurt içi yerleşiklerin yurtdışındaki varlıkları ile yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki varlıkları arasındaki farkı gösteriyor. Bu artış, Türkiye'nin dış varlıklarının, dış yükümlülüklerine göre daha hızlı arttığına işaret ediyor.
Net UYP'nin bileşenleri
Net UYP'nin artmasında, doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar kalemlerindeki değişimler etkili oldu. Doğrudan yatırımlarda yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki net varlıkları 191,2 milyar dolar seviyesinde bulunurken, yurt içi yerleşiklerin yurt dışındaki doğrudan yatırımları 56,4 milyar dolar olarak kaydedildi. Portföy yatırımları tarafında ise yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki hisse senedi ve borçlanma araçları stoku 87,1 milyar dolar, yurt içi yerleşiklerin yurt dışı portföy yatırımları 25,3 milyar dolar oldu. Diğer yatırımlarda ise yurt dışı yerleşiklerden sağlanan krediler ve mevduatlar toplamı 121,6 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Rezerv varlıklar ve yükümlülükler
TCMB'nin açıkladığı verilere göre, Türkiye'nin toplam dış varlıkları 2026 Nisan sonu itibarıyla 365,2 milyar dolar, toplam dış yükümlülükleri ise 1.001,5 milyar dolar oldu. Rezerv varlıklar (altın ve döviz) 175,3 milyar dolar düzeyinde bulunurken, toplam dış yükümlülükler içinde en büyük payı 456,9 milyar dolar ile diğer yatırımlar (krediler, mevduatlar) oluşturdu. Doğrudan yatırımlar 247,6 milyar dolar, portföy yatırımları ise 87,1 milyar dolar seviyesindeydi.
Tarihsel seyir ve önemi
Net UYP, 2018 yılında 398,7 milyar dolar ile 400 milyar sınırına yaklaşmış, ancak 2019-2025 döneminde düşüş eğilimi göstermişti. 2026 Nisan ayında 402,3 milyar dolara yükselmesi, uluslararası yatırımcıların Türkiye'ye olan güveninin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. UYP, bir ülkenin dış varlık ve yükümlülüklerinin net değerini ölçtüğü için, sürdürülebilir büyüme ve dış şoklara karşı dayanıklılık açısından kritik bir gösterge niteliği taşıyor.
Uzmanlar, net UYP'nin artmasında ihracat gelirleri ve turizm kaynaklı döviz girişlerinin yanı sıra, Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımlardaki artışın da etkili olduğunu belirtiyor. Özellikle enerji, savunma sanayi ve teknoloji alanlarındaki yatırımlar, net UYP'nin yükselmesine katkı sağladı. Ancak, dış yükümlülüklerin hâlâ varlıkların 2,7 katı büyüklüğünde olması, borçluluk oranının yakından takip edilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.
