Türkiye'nin Doğu Akdeniz'de yayımladığı NAVTEX ilanı komşu ülkeyi alarma geçirdi. Bölgede gerilim yeniden tırmanırken, Yunanistan söz konusu ilanı uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirdi. Türkiye ise NAVTEX'in olağan bir duyuru olduğunu ve deniz güvenliği amacı taşıdığını savunuyor. Akdeniz'in adeta bir barut fıçısına döndüğü bu süreçte, iki ülke arasındaki diyalog kanallarının yeniden canlandırılması bekleniyor.
NAVTEX İlanı Nedir ve Neden Önemli?
NAVTEX, denizcilikte seyir emniyeti için kullanılan bir uyarı sistemidir. Türkiye, Doğu Akdeniz'de belirli bir bölgede askeri faaliyet yapılacağını duyuran bir NAVTEX yayımladı. Bu duyuru, bölgede egemenlik iddiası bulunan Yunanistan tarafından tehdit olarak algılandı. Yunan Dışişleri Bakanlığı, yaptığı yazılı açıklamada, ilanın kıta sahanlığı ihlali anlamına geldiğini belirtti. Türkiye ise NAVTEX'in kendi egemenlik hakları çerçevesinde atılmış bir adım olduğunu kaydetti.
Son Gelişmeler ve İki Ülkenin Tutumu
Son olarak, Türkiye'nin 10-14 Mayıs tarihleri arasında geçerli olmak üzere yayımladığı NAVTEX, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından denizde atış tatbikatı yapılacağını duyuruyor. Yunanistan bu tatbikatı 'provokasyon' olarak nitelendirirken, Türkiye buna karşılık Doğu Akdeniz'deki haklarını korumaya kararlı olduğunu vurguluyor. Avrupa Birliği ve NATO ise taraflara itidal çağrısı yaparak, diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini ifade ediyor.
2019 yılında Türkiye ile Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanları Mutabakatı, Yunanistan ve Avrupa Birliği tarafından eleştirilmişti. O dönemden bu yana tansiyon hiç düşmedi. Yunanistan, Mısır ile deniz yetki alanları anlaşması yaparak Türkiye'nin hamlelerine karşılık vermişti. Şimdi ise NAVTEX krizi yeni bir gerilim dalgası yaratmış durumda.
Uzman Görüşleri ve Olası Senaryolar
Uzmanlara göre, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları iki ülke arasındaki rekabeti körüklüyor. Bölgede keşfedilen doğalgaz yatakları, kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge tartışmalarını alevlendiriyor. Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin haklarını da savunarak, garantör ülke sıfatıyla hareket ediyor. Yunanistan ise Yunanistan ile Kıbrıs Rum Kesimi arasında imzalanan anlaşmalara atıf yaparak, Türkiye'yi uluslararası hukuka saygı duymaya çağırıyor.
Sonuç olarak, NAVTEX ilanı ile yeniden alevlenen bu kriz, iki ülke arasında askeri bir çatışma riskini de beraberinde getiriyor. NATO müttefiki olan iki ülkenin arasındaki bu gerginlik, ittifakın doğu kanadında istikrarsızlık yaratabilir. Tarafların karşılıklı güven artırıcı önlemlere yönelmesi, bölgesel barış için kritik önem taşıyor.
