Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde tarihi bir adım atıldığını duyurdu. BOTAŞ ile Irak devlet petrol şirketleri SOMO (State Organization for Marketing of Oil) ve NOC (North Oil Company) arasında, Irak–Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın etkin kullanımını sağlayacak bir yıllık anlaşma imzalandı. Anlaşma, günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsıyor ve bölgesel enerji haritasını yeniden şekillendirecek nitelikte.
Anlaşmanın Detayları ve Kapsamı
Bakan Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, anlaşmanın her iki ülkenin enerji güvenliği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı. Anlaşma, mevcut boru hattının bakım, onarım ve kapasite artırımı çalışmalarını da içeriyor. Ayrıca, Irak’ın kuzeyindeki Kerkük ve diğer sahalardan çıkarılan petrolün Ceyhan Terminali üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılması hedefleniyor. Bu kapsamda, boru hattının teknik altyapısının modernize edilmesi ve olası sabotaj veya kaçakçılık önlemlerinin artırılması öngörülüyor.
Anlaşmanın süresi bir yıl olarak belirlenirken, tarafların performansına göre uzatılması da mümkün olacak. İlk etapta günlük 500 bin varil sevkiyatı planlanırken, kapasitenin kademeli olarak 750 bin varile çıkarılması hedefleniyor. Bu rakam, hattın tarihindeki en yüksek kapasite kullanım oranlarından birine işaret ediyor. BOTAŞ yetkilileri, anlaşmanın hem teknik hem de ticari açıdan kazan-kazan yaratacağını belirtti.
Bölgesel Enerji Dinamikleri ve Stratejik Önem
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı, 1976 yılından bu yana faaliyette ve Irak’ın kuzeyindeki petrolün dünya piyasalarına ulaşmasında hayati bir rol oynuyor. Ancak son yıllarda güvenlik sorunları, altyapı yetersizlikleri ve siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle hat tam kapasite kullanılamıyordu. 2023 yılında meydana gelen deprem ve bölgedeki çatışmalar, hattın bir süre devre dışı kalmasına neden olmuştu. Bu anlaşma, hattın yeniden tam kapasite çalışmasının önünü açıyor.
Enerji uzmanlarına göre, bu anlaşma sadece iki ülkeyi ilgilendirmiyor; aynı zamanda Avrupa’nın Rusya’ya olan enerji bağımlılığını azaltma çabaları kapsamında da kritik bir öneme sahip. Irak petrolünün Ceyhan üzerinden tankerlerle dünya pazarına ulaşması, alternatif tedarik yollarından biri olarak değerlendiriliyor. Ayrıca, Türkiye’nin enerji merkezi olma hedefi doğrultusunda, bu hat Doğu Akdeniz’deki enerji kaynaklarının taşınmasında da bir koridor işlevi görebilir.
Anlaşma, Irak’ın merkezi hükümeti ile Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasındaki petrol gelirleri paylaşımı sorununa da çözüm getirebilir. Bakan Bayraktar, anlaşmanın tüm tarafların menfaatine olduğunu ve bu sorunun aşılmasında yapıcı bir adım teşkil ettiğini ifade etti.
Enerji alanındaki bu gelişme, Türkiye’nin bölgesel ve küresel enerji piyasalarındaki konumunu güçlendirirken, Irak’ın da enerji ihracatını artırma çabalarına belirgin bir katkı sağlayacak. Önümüzdeki aylarda hattın performansı ve sevkiyatların başlaması, bölgedeki petrol fiyatları ve arz güvenliği üzerinde de etkili olacak gibi görünüyor.
