Türkiye otomobil pazarında son beş yılda köklü bir dönüşüm yaşanıyor. 2020'den itibaren dizel ve LPG'li araçların toplam satış içindeki payı gerilerken, hibrit ve tam elektrikli otomobillere olan talep katlanarak arttı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2024 yılı ilk yarısında satılan her dört otomobilden biri elektrikli veya hibrit güç aktarma organına sahipti. Bu oran, 2020'de yalnızca yüzde 2,5 seviyesindeydi. Değişimin arkasında artan yakıt fiyatları, çevre bilinci ve devlet teşvikleri gibi faktörler yer alıyor.
Hibrit ve elektrikli araç satışlarındaki patlama
Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) raporuna göre, 2024'ün ilk altı ayında 45 bin adet hibrit ve 20 bin adet tam elektrikli otomobil satıldı. Bu rakamlar, bir önceki yılın aynı dönemine göre hibritlerde yüzde 60, elektriklilerde ise yüzde 112 artış anlamına geliyor. En çok tercih edilen modeller arasında Toyota Corolla Hybrid, Renault Megane E-Tech ve Tesla Model Y öne çıkıyor. Uzmanlar, bu trendin önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini ve 2030 yılına kadar her iki otomobilden birinin elektrikli veya hibrit olacağını öngörüyor.
Dizel ve LPG'nin düşüşü
2020 yılında satılan otomobillerin yüzde 44'ünü oluşturan dizel modeller, 2024'te yüzde 22'ye geriledi. Benzer şekilde, LPG'li araçların payı yüzde 12'den yüzde 8'e düştü. Benzinli araçlar ise yüzde 48 ile en büyük segment olmaya devam ediyor. Sektör temsilcileri, düşüşün ana nedenleri olarak artan yakıt maliyetleri ve şehir içi kullanımda elektrikli araçların sunduğu düşük işletme giderlerini gösteriyor. Ayrıca, birçok Avrupa ülkesinin 2035 itibarıyla içten yanmalı motorlu araç satışını yasaklama planları, tüketicileri erken tercih yapmaya yönlendiriyor.
Devlet teşvikleri ve altyapı yatırımları
Hükümet, elektrikli araç kullanımını yaygınlaştırmak için çeşitli teşvikler uyguluyor. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimi sayesinde elektrikli araçlar daha uygun fiyatlarla satılabiliyor. Ayrıca, şarj altyapısını geliştirmek amacıyla kamu-özel iş birliğiyle binlerce yeni şarj istasyonu kuruluyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, Türkiye genelinde 12 binin üzerinde şarj noktası bulunuyor ve bu sayının 2025 sonunda 25 bine ulaşması hedefleniyor.
Pazarın yeni dinamikleri
Otomobil üreticileri, değişen talebi karşılamak için ürün gamlarını hızla yeniliyor. Yerli otomobil Togg dahil olmak üzere birçok marka, 2024-2025 döneminde yeni elektrikli modellerini piyasaya sürecek. İkinci el piyasasında da elektrikli araçlara olan ilgi artıyor; ancak batarya ömrü ve değişim maliyeti gibi konular hala tüketiciler için belirsizlikler taşıyor.
Sonuç olarak, Türkiye otomobil pazarı hızla elektrikli ve hibrit araçlara yöneliyor. Bu dönüşüm, hem çevresel sürdürülebilirlik hem de enerji bağımsızlığı açısından önemli fırsatlar sunuyor. Ancak şarj altyapısı ve batarya geri dönüşümü gibi konularda atılacak adımlar, sürecin başarısını belirleyecek temel faktörler arasında yer alıyor.
