Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) koordinasyonunda, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) işbirliğiyle yürütülen eğitimli ulusal arama kurtarma kapasitesi, son 3 yılda 10 katın üzerine çıkarak 160 bin 13 kişiye ulaştı. Bu artış, Türkiye'nin afetlere karşı hazırlık seviyesini önemli ölçüde yükseltti.
Eğitimli personel sayısındaki artış
AFAD verilerine göre, 2020 yılında 15 bin 500 olan eğitimli arama kurtarma personeli sayısı, 2023 itibarıyla 160 bin 13'e yükseldi. Bu kişilerin büyük bölümü, AFAD'ın standart eğitim programlarından geçmiş ve sahada aktif görev alabilecek donanıma sahip. Eğitimler, temel arama kurtarma, ilk yardım, enkaz altında çalışma, psikososyal destek ve koordinasyon gibi alanları kapsıyor.
Kapasite artışında, özellikle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından başlatılan seferberlik etkili oldu. Deprem bölgesinde görev alan gönüllü sayısındaki patlama, eğitimli personel sayısına da yansıdı. AFAD, 2023 boyunca 81 ilde yüzlerce eğitim programı düzenleyerek, kamu çalışanları, STK üyeleri ve vatandaşları kapsamlı bir şekilde eğitti.
Hedef 200 bin kişi
Yetkililer, 2024 sonuna kadar eğitimli arama kurtarma kapasitesini 200 bin kişiye çıkarmayı hedefliyor. Bu kapsamda, özellikle kırsal bölgelerdeki vatandaşlara yönelik eğitim programları yoğunlaştırıldı. Ayrıca, 2024 yılı içinde 10 bin yeni arama kurtarma gönüllüsüne daha temel eğitim verilmesi planlanıyor.
Türkiye'nin afet yönetiminde önemli bir adım olan bu gelişme, ulusal ve uluslararası tatbikatlarla da destekleniyor. AFAD, her yıl düzenli olarak gerçekleştirdiği 'AFAD Tatbikatı' ile eğitimli personelin saha koordinasyonunu test ediyor. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) ile ortak çalışmalar yürüten AFAD, uluslararası arama kurtarma ekipleriyle de işbirliği içinde.
Bu kapasite artışı, sadece deprem değil, sel, heyelan, yangın gibi tüm afet türlerine karşı Türkiye'nin hazırlık seviyesini artırıyor. AFAD Başkanı Okay Memiş, konuyla ilgili olarak "Eğitimli personel sayımızın artması, hızlı müdahale ve can kaybının azaltılması açısından kritik önem taşıyor. Türkiye, afet yönetiminde dünyada örnek gösterilen bir ülke haline geliyor" ifadelerini kullandı.
Sonuç olarak, Türkiye'nin eğitimli arama kurtarma kapasitesindeki bu hızlı artış, ülkenin afetlere karşı dayanıklılığını artırırken, gönüllülük bilincinin de toplumda yaygınlaştığını gösteriyor. Bu başarı, kamu-sivil toplum işbirliğinin en somut örneklerinden biri olarak kayıtlara geçiyor.