Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde sıklıkla kullanılan 'stratejik ortaklık' ifadesi, siyasi çevrelerce kamuoyu desteği oluşturmak amacıyla dile getiriliyor. Ancak bu tanımın ne kadar gerçekçi olduğu tartışma konusu. İki ülke arasındaki ilişkiler, zaman zaman gerilimlerle ve farklı çıkar çatışmalarıyla şekilleniyor.
Stratejik Ortaklık Kavramının Kökeni
Soğuk Savaş döneminde NATO çerçevesinde başlayan ittifak ilişkisi, 1990'lı yıllardan itibaren 'stratejik ortaklık' olarak adlandırılmaya başlandı. Bu tanım, iki ülkenin ortak değerler ve çıkarlar etrafında birleştiği izlenimini yaratmayı amaçlıyordu. Oysa tarihsel süreç, ilişkilerin inişli çıkışlı bir seyir izlediğini gösteriyor. Özellikle 2003 Irak Savaşı'nda Türkiye'nin tezkereyi reddetmesi, 2016 darbe girişimi sonrası yaşananlar ve Suriye politikasındaki ayrılıklar, 'stratejik ortaklık' söyleminin sorgulanmasına neden oldu.
Kamuoyu Algısı ve Siyasi Söylem
Siyasi liderler, iki ülke arasındaki ilişkileri meşrulaştırmak için sık sık 'stratejik ortak' ifadesine başvuruyor. Bu söylem, özellikle ekonomik ve askeri işbirliklerinin kamuoyu nezdinde kabul görmesini kolaylaştırıyor. Ancak sahadaki gerçekler, bu tanımın çoğu zaman bir temenniden öteye geçemediğini gösteriyor. ABD'nin PKK/YPG'ye verdiği destek, FETÖ elebaşının iadesi konusundaki isteksizlik ve S-400 alımı sonrası uygulanan yaptırımlar, ilişkilerdeki kırılganlığı gözler önüne seriyor.
Türkiye'nin jeopolitik konumu, ABD için vazgeçilmez bir müttefik olmasını sağlıyor. Ancak bu durum, ilişkilerin eşitler arası bir ortaklık olduğu anlamına gelmiyor. ABD'nin bölgesel politikalarında Türkiye'nin çıkarlarını göz ardı etmesi, 'stratejik ortaklık' kavramının içini boşaltıyor. Son yıllarda Türkiye'nin Rusya ile yakınlaşması ve alternatif arayışları, bu ortaklığın ne kadar sağlam temellere dayandığını sorgulatıyor.
Tarihsel Arka Plan ve Gelecek Perspektifi
İki ülke arasındaki ilişkiler, 1952'de Türkiye'nin NATO'ya üye olmasıyla kurumsal bir çerçeveye oturdu. Ancak 1974 Kıbrıs Barış Harekatı sonrası uygulanan ambargo, 2003'te yaşanan tezkere krizi ve 2016 sonrası gelişmeler, ilişkilerin ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi. Bugün gelinen noktada, 'stratejik ortaklık' söylemi, gerçeklerle örtüşmeyen bir retorik olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, iki ülkenin ortak çıkarlar etrafında buluşması için karşılıklı güvenin tesis edilmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi halde, bu kavram sadece siyasi bir slogan olarak kalmaya mahkum görünüyor.
Sonuç olarak, Türkiye-ABD ilişkilerinde 'stratejik ortaklık' tanımı, kamuoyu desteği sağlamak için kullanılan bir araç olmanın ötesine geçemiyor. İlişkilerin geleceği, iki ülkenin somut adımlarına ve karşılıklı çıkarları ne ölçüde gözeteceğine bağlı. Bu bağlamda, 'stratejik ortaklık' söyleminin gerçeklikle ne kadar bağdaştığı, önümüzdeki dönemde daha net bir şekilde ortaya çıkacak.
