Türkiye, önümüzdeki günlerde gerçekleştirilecek kritik NATO Zirvesi öncesinde Avrupa Birliği ile ilişkilerde yeni bir sayfa açmak için harekete geçti. Ankara, AB'ye 19 maddelik bir liste sunarak ticaretten vize serbestisine, gümrük birliğinin güncellenmesinden göç işbirliğine kadar birçok alanda beklentilerini sıraladı. Bu çerçevede Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kallas ile göç ve genişlemeden sorumlu komisyon üyeleri bugün Ankara'da temaslarda bulunacak. Ziyaret, Türkiye-AB ilişkilerinde son yıllarda yaşanan gerginliğin ardından diyaloğun yeniden canlandırılması açısından kritik bir önem taşıyor.
19 maddelik liste neler içeriyor?
Dışişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan ve AB yetkililerine iletilen 19 maddelik belge, taraflar arasındaki işbirliğinin derinleştirilmesi için 'somut ve ölçülebilir' adımlar içeriyor. Listenin başında Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve modernizasyonu yer alıyor. Türkiye, mevcut anlaşmanın hizmet ticareti, kamu alımları ve dijital ekonomi gibi alanları kapsayacak şekilde genişletilmesini talep ediyor. Ayrıca Türk vatandaşlarına yönelik vize serbestisi sürecinin hızlandırılması ve mevcut vize engellerinin kaldırılması isteniyor.
Göç alanında ise Türkiye'nin halihazırda üstlendiği yükün hafifletilmesi ve mali yardımların artırılması öngörülüyor. Liste aynı zamanda enerji işbirliği, terörle mücadele, yeşil mutabakat, ulaştırma koridorları ve kültürel diplomasi gibi başlıkları da kapsıyor. Türkiye, ayrıca AB'nin genişleme sürecinde daha aktif bir rol üstlenmek istediğini ve katılım müzakerelerinin yeniden canlandırılmasını talep ettiğini belirtiyor.
AB heyeti Ankara'da kritik temaslar
Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Kallas, Göç ve Sığınma Komiseri Johansson ve Genişlemeden Sorumlu Komiser Várhelyi'den oluşan üst düzey AB heyeti, bugün Ankara'da Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve diğer ilgili bakanlarla bir araya gelecek. Görüşmelerde 19 maddelik listenin yanı sıra NATO Zirvesi'nin gündemi ve bölgesel konular ele alınacak. AB heyetinin, Türkiye'nin beklentilerine yönelik somut geri dönüşler vermesi bekleniyor.
NATO Zirvesi öncesi stratejik mesaj
Uzmanlar, Türkiye'nin NATO Zirvesi öncesinde AB'ye bu listeyi sunmasını 'stratejik bir hamle' olarak değerlendiriyor. Zirvede İsveç'in üyeliği ve ittifakın güvenlik politikaları gibi başlıklar ele alınırken, Ankara'nın AB ile pozitif bir gündem yaratma gayreti, Batı ile ilişkilerin çok boyutlu bir şekilde yönetilme isteğini gösteriyor. Öte yandan AB ülkeleri, özellikle göç krizi ve enerji arzı konusunda Türkiye'ye ihtiyaç duyuyor. Bu durum, listenin bazı maddelerinin kabul edilme olasılığını artırıyor.
Geçmişten günümüze: Türkiye-AB ilişkileri
Türkiye-AB ilişkileri, 2016 yılındaki göç anlaşmasının ardından inişli çıkışlı bir seyir izledi. Doğu Akdeniz'deki enerji arama faaliyetleri, Kıbrıs sorunu ve demokrasi standartları gibi konular zaman zaman gerginliklere yol açtı. Ancak son aylarda her iki taraf da diyaloğu artırma eğilimi gösteriyor. AB, Türkiye'yi 'stratejik ortak' olarak nitelendirirken, Ankara da AB üyelik hedefini canlı tuttuğunu vurguluyor. 19 maddelik liste, bu yeni dönemin somut bir yansıması olarak görülüyor.
Ankara'daki görüşmelerin ardından önümüzdeki haftalarda AB'nin resmi bir yanıt vermesi bekleniyor. Türkiye, listenin kabul edilmesi halinde ilişkilerde 'yeni bir başlangıç' yapılabileceğini belirtiyor. Ancak AB'nin üye ülkeler arasında uzlaşı gerektiren bu konularda ne derece hızlı hareket edebileceği merak konusu. Yine de tarafların samimi niyeti, en azından diyaloğu canlı tutmaya yetiyor.
