Türk araştırmacılar, 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi kapsamında dünyanın en kuzey noktalarından biri olan 81 derece kuzey enlemindeki deniz buzu hattına ulaştı. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen seferde ekip, Norveç'in Svalbard takımadaları yakınlarında deniz buzu üzerinde ölçümler yapacak. Araştırma, iklim değişikliğinin Arktik bölgesindeki etkilerini anlamak ve deniz buzunun erimesiyle ilgili veri toplamak amacı taşıyor.
Sefer ekibi, Türkiye'nin Arktik bilimsel çalışmalarına önemli katkılar sağlayan TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü ile İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve diğer üniversitelerden araştırmacılardan oluşuyor. 20 kişilik ekip, 15 gün sürecek gözlem ve örnekleme çalışmalarında, deniz buzu kalınlığı, su sıcaklığı ve tuzluluk, atmosferik parametreler gibi verileri kaydedecek.
Arktik seferinin hedefleri
6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi, Türkiye'nin kutup araştırmalarındaki varlığını pekiştirmek ve uluslararası bilim camiasında daha etkin bir rol üstlenmek amacıyla düzenleniyor. Proje yürütücüleri, seferin Türkiye'nin Arktik Konseyi'ndeki gözlemci statüsünü güçlendireceğini belirtiyor. Araştırmacılar, özellikle deniz buzundaki erimenin hızını ve nedenlerini anlamaya yönelik çalışmalara ağırlık verecek.
Arktik bölgesi, küresel ısınmadan en hızlı etkilenen alanlardan biri. Son 40 yılda deniz buzunun yaz aylarındaki alanı yüzde 40 oranında azaldı. Bu erime, deniz seviyesinin yükselmesi ve dünya genelinde hava olaylarının şiddetlenmesi gibi sonuçlar doğuruyor. Türk bilim insanları, bu dönüşümün etkilerini yerinde inceleyerek daha doğru tahmin modelleri geliştirilmesine katkı sağlayacak.
Üç farklı bölgede örnekleme
Sefer kapsamında araştırmacılar, Svalbard çevresinde üç farklı istasyonda deniz buzu, su ve sediment örnekleri toplayacak. Ayrıca, atmosferdeki karbon ve metan seviyelerini ölçmek için balon ve İHA destekli sistemler kullanılacak. Ekip, bölgedeki deniz canlıları ve besin ağı üzerine de incelemeler yapacak. Toplanan veriler, Türkiye'de analiz edilerek uluslararası dergilerde yayımlanacak.
TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Hakan Aydın, seferin başarıyla devam ettiğini belirterek, "Bu seferle Türkiye'nin bilimsel birikimini Arktik'te göstermeye devam ediyoruz. Deniz buzu hattına ulaşmak teknik ve lojistik açıdan büyük bir başarı. Önümüzdeki günlerde toplanan verilerle iklim modellerine katkı sunacağız" dedi.
Seferin dönüş yolculuğu önümüzdeki hafta başlayacak. Ekip, Türkiye'ye döndükten sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ortak çalıştay düzenleyerek bulguları paylaşmayı planlıyor.
Arktik seferleri, Türkiye'nin kutup bölgesindeki bilimsel varlığını sürdürülebilir kılmak için önemli bir fırsat. Uzmanlar, bu tür çalışmaların Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede veriye dayalı politikalar geliştirmesine yardımcı olacağını vurguluyor. Ayrıca, deniz buzunun erimesiyle açılan yeni deniz yolları ve kaynaklara erişim konusunda Türkiye'nin jeopolitik konumunun da önem kazandığı belirtiliyor.
