Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) iş birliğiyle hazırlanan tüketici güven endeksi, haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 2,5 oranında artarak 87,9 seviyesine yükseldi. Mayıs ayında 85,8 olan endeks, böylece üst üste ikinci ayda da yükseliş kaydetti. Ekonomik beklentilerdeki iyileşme ve hanelerin finansal durumuna dair olumlu sinyaller endeksteki artışta etkili oldu.
Endeksin alt bileşenlerinde genel iyileşme
Tüketici güven endeksini oluşturan dört alt kalemden üçünde artış görüldü. Hanenin maddi durum beklentisi endeksi yüzde 3,1 yükselirken, genel ekonomik durum beklentisi endeksi yüzde 2,8 arttı. İşsiz sayısı beklentisi endeksi de yüzde 1,5 iyileşme kaydetti. Ancak tasarruf etme ihtimali endeksi yüzde 0,2 oranında sınırlı bir düşüş gösterdi. Alt endekslerdeki bu seyir, tüketicilerin kısa vadeli ekonomik görünüme dair umutlarının korunduğunu ortaya koyuyor.
Güven endeksindeki yükselişin ardındaki faktörler
Uzmanlara göre tüketici güvenindeki toparlanmada enflasyondaki yavaşlama beklentileri, istihdam piyasasındaki görece iyileşme ve kredi koşullarındaki normalleşme adımları etkili oldu. TÜİK verileri, mayıs ayında sanayi üretiminin de beklentilerin üzerinde geldiğini göstermişti. Özellikle dayanıklı tüketim mallarına yönelik talepte canlanma, güven endeksine olumlu yansıdı. Ancak yüksek faiz ortamı ve jeopolitik risklerin tüketici davranışları üzerinde hâlâ baskı yarattığı belirtiliyor.
Geçmiş dönemlerle karşılaştırma
Tüketici güven endeksi, 2023 yılının aynı döneminde 84,3 seviyesindeydi. Haziran 2023'ten bu yana endekste yaklaşık yüzde 4,3'lük bir artış söz konusu. Ekonomi çevreleri, mevcut verilerin 2024'ün ikinci çeyreğinde iç talepte ılımlı bir toparlanmaya işaret ettiğini vurguluyor. Öte yandan endeksin 100'ün altında seyretmesi, tüketicilerin genel olarak iyimser olmadığını gösteriyor.
TÜİK ve TCMB'nin ortaklaşa yayımladığı tüketici güven endeksi, her ayın ilk haftasında 2 bin 400 haneyle yapılan anket sonuçlarına dayanıyor. Veriler, Merkez Bankası'nın para politikası kararları ve hükümetin ekonomi programının etkilerinin izlenmesinde önemli bir gösterge olarak takip ediliyor.
