Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, internet kullanım oranı 2023'te %87,1 iken 2024'te %88,1'e çıktı. Bu oran, Türkiye'nin dijital dönüşümünün hız kesmeden devam ettiğini gösteriyor. Araştırma, 16-74 yaş arası bireylerin internet erişim alışkanlıklarını, kullanım amaçlarını ve e-ticaret eğilimlerini ortaya koyuyor.
İnternet Kullanımında Cinsiyet ve Yaş Farklılıkları
TÜİK verilerine göre, internet kullanımında cinsiyetler arası fark azalmaya devam ediyor. Erkeklerde internet kullanım oranı %91,2 iken kadınlarda %85,1 olarak kaydedildi. Geçtiğimiz yıla göre hem erkek hem kadın kullanıcılarda artış gözlemlendi. Özellikle 25-34 ve 35-44 yaş gruplarında internet kullanımının %95'in üzerinde olduğu görülüyor. 16-24 yaş grubunda ise bu oran neredeyse evrensel boyuta ulaşmış durumda.
Eğitim durumu açısından bakıldığında, üniversite mezunlarında internet kullanımı %98,7'ye ulaşırken, lise altı eğitimlilerde bu oran %75,3'te kalıyor. Bu durum, dijital uçurumun eğitimle yakından ilişkili olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
İnternet Kullanım Amaçları ve Alışkanlıklar
İnternet kullanıcılarının %86,5'i düzenli olarak mesajlaşma uygulamalarını kullanıyor. Sosyal medya platformları, kullanıcıların %79,8'i tarafından aktif olarak takip ediliyor. Online video izleme alışkanlığı da %76,4 ile üçüncü sırada yer alıyor. Bu veriler, Türkiye'nin sosyal medya ve içerik tüketiminde dünya ortalamasının üzerinde bir profil çizdiğini gösteriyor.
E-ticaret alışkanlıklarına bakıldığında, internet kullanan bireylerin %51,7'si çevrimiçi alışveriş yaptığını belirtti. En çok tercih edilen ürün kategorileri arasında giyim ve ayakkabı (%68,1), elektronik ürünler (%34,5) ve gıda (%28,4) yer alıyor. Ödemelerde ise kredi kartı ve banka kartı kullanımı yaygın.
E-Devlet Kullanımı ve Kamu Hizmetlerine Erişim
e-Devlet kapısı, vatandaşların kamu hizmetlerine erişiminde kritik bir rol oynamaya devam ediyor. İnternet kullanan bireylerin %48,6'sı son 12 ayda e-Devlet hizmetlerinden yararlandığını ifade etti. En sık kullanılan hizmetler arasında adres beyanı, araç ceza sorgulama ve sağlık tesisleri e-nabız hizmetleri öne çıkıyor. Bu durum, dijital devlet dönüşümünün vatandaşların hayatını kolaylaştırdığını ortaya koyuyor.
Araştırmada ayrıca internetin kamuda duyurulan bilgilere başvurma, resmi olmayan bilgi edinme ve ders içeriklerine erişim gibi alanlarda da yaygınlaştığı belirtiliyor.
Altyapı ve Bağlantı Teknolojileri
Sabit geniş bant internet erişimi olan hanelerin oranı %62,3 olarak tespit edildi. Mobil geniş bant aboneliği olanların oranı ise %84,2. Türkiye'de hane halklarının %58,4'ünün evde bilgisayar bulundurduğu, %41,6'sının ise akıllı telefon üzerinden internete bağlandığı bildirildi. Fiber internet yaygınlığı giderek artmakla birlikte hala büyük bir kesim DSL ve kablonet kullanımına devam ediyor.
Dijital Güvenlik ve Mahremiyet Endişeleri
İnternet kullanıcılarının %62,5'i son 12 ayda çevrimiçi ortamda güvenlik endişesi yaşadıklarını belirtti. En yaygın endişeler arasında şifre çalınması, dolandırıcılık ve kişisel bilgilerin kötüye kullanılması yer alıyor. Ancak buna rağmen, kullanıcıların yalnızca %25,3'ü düzenli olarak şifrelerini değiştirdiğini ifade etti. Bu veri, dijital güvenlik konusunda farkındalığın artmasına rağmen uygulamada eksiklikler olduğunu gösteriyor.
Geleceğe yönelik beklentiler arasında yapay zeka destekli hizmetlerin internet kullanımını daha da artıracağı, akıllı cihazların evlere daha fazla gireceği ve e-devlet hizmetlerinin kapsamının genişleyeceği öngörülüyor. Türkiye'nin dijital dönüşümü, ekonomik büyüme ve toplumsal refah açısından stratejik bir öneme sahip. Bu nedenle internet altyapısının güçlendirilmesi ve dijital okuryazarlığın artırılması öncelikli alanlar olmalıdır.
