Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) politika faizi ile Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazlı reel faiz arasındaki fark olarak tanımlanan faiz makası, son verilere göre 7,4 puan seviyesine geriledi. Bu gelişme, merkez bankasının sıkı para politikasının derecesine dair önemli bir sinyal olarak yorumlanıyor. Faiz makası, enflasyonist baskıların azalması ve politika faizinin sabit tutulmasıyla birlikte daralma eğilimine girdi.
Faiz makası neyi ifade ediyor?
TCMB'nin uyguladığı politika faizi ile enflasyon oranı arasındaki fark, reel faiz oranını ortaya koyar. Faiz makası ise bu reel faizin yanı sıra, TCMB'nin sıkılaştırıcı ya da gevşetici duruşunun bir göstergesi olarak kullanılır. Makasın 7,4 seviyesine inmesi, nominal faizin enflasyon karşısında reel getiri sağlamaya devam ettiğini ancak bu getirinin azaldığını gösteriyor. Ekonomistler, makasın 10 puanın üzerinde olduğu dönemlerde sıkı döngünün daha belirgin olduğunu hatırlatıyor.
Piyasalar ne bekliyor?
Piyasa katılımcıları, TCMB'nin enflasyonla mücadelede kararlılığını korurken, faiz indirimi beklentilerinin ötelenebileceğini düşünüyor. Enflasyonun kademeli olarak düşmesi durumunda faiz makasının daha da daralması bekleniyor. Ancak jeopolitik riskler ve kur oynaklığı gibi dışsal faktörler, makasın seyrini etkileyebilecek unsurlar olarak sıralanıyor.
Analistler, TCMB'nin nisan ayı faiz kararında politika faizini yüzde 50'de sabit tutmasının beklendiğini, ancak enflasyon görünümüne ilişkin yönlendirmelerin yakından takip edileceğini belirtiyor. Faiz makasının önümüzdeki aylarda 5-6 puan bandına kadar inebileceği konuşuluyor.
Geçmişe dönük karşılaştırma
2023 yılında faiz makası, yüksek enflasyon ve düşük politika faizi nedeniyle negatif bölgedeydi. TCMB'nin faiz artırım döngüsüyle birlikte makas pozitife dönmüş ve 2024 başında 12 puanın üzerine çıkmıştı. Son dönemdeki daralma, enflasyonun yavaş yavaş düşüşe geçmesi ve politika faizinin sabitlenmesiyle ilişkilendiriliyor. Merkez Bankası'nın para politikası duruşu, makastaki değişimle uyumlu olarak izleniyor.
TCMB'nin enflasyon raporunda ve başkanlık açıklamalarında, sıkı para politikasının devam edeceği mesajı veriliyor. Faiz makasının 7,4 seviyesi, politika yapıcıların enflasyonu kontrol altına alma stratejisiyle tutarlı bir noktada bulunuyor. Önümüzdeki dönemde enflasyon beklentilerinin çıpalanması açısından makasın bu aralıkta kalması önemli görülüyor.
