ABD Başkanı Donald Trump'ın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında sarf ettiği "Ben ne dersem onu yapar" sözü, Ankara'da iktidar kanadında tedirginlik oluşturdu. AKP'ye yakın Milat gazetesi yazarı, Trump'ın bu açıklamasına sert tepki göstererek "Sen bize oradan talimat veremezsin. Bu adama bir cevabımız olmalı" ifadelerini kullandı. İktidar çevrelerinin sessizliği ise dikkatlerden kaçmadı.
Trump'ın sözleri Ankara'da yankılandı
ABD Başkanı Donald Trump, bir etkinlikte yaptığı konuşmada Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilişkilerine değinerek, "Erdoğan ben ne dersem onu yapar" dedi. Bu sözler, Türkiye'de siyasi kulisleri hareketlendirdi. Muhalefet partileri, iktidarı Trump'ın bu açıklamasına yanıt vermemekle eleştirirken, AKP kanadından henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan AKP'ye yakın Milat gazetesi yazarı, Trump'ın üslubunu kabul edilemez bulduklarını belirterek, "Sen bize oradan talimat veremezsin. Bu adama bir cevabımız olmalı" şeklinde konuştu. Yazarın bu çıkışı, iktidar içinde Trump'a yönelik rahatsızlığın bir göstergesi olarak yorumlandı.
AKP cephesinden çelişkili mesajlar
Trump'ın açıklamasının ardından AKP'li yetkililerden henüz bir açıklama gelmemesi, akıllara "İktidar neden sessiz?" sorusunu getirdi. Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yakın çevresinden bazı isimlerin Trump'ın sözlerini "şaka" olarak nitelendirdiği öne sürüldü. Ancak bu iddialar resmi makamlarca doğrulanmadı.
Dışişleri Bakanlığı kaynakları, konuya ilişkin olarak "ABD ile ilişkilerimiz karşılıklı saygı temelinde yürümektedir" şeklinde genel bir açıklama yapmakla yetindi. Bu açıklama, Trump'ın sözlerine doğrudan bir yanıt olarak değerlendirilmedi.
Muhalefetten sert eleştiriler
CHP Sözcüsü, Trump'ın açıklamasını "Türkiye Cumhuriyeti'ne hakaret" olarak nitelendirerek, iktidarı "ABD Başkanı'nın talimatıyla hareket etmekle" suçladı. İYİ Parti yetkilileri ise "Hükümet, Trump'ın bu sözlerine karşı çıkmalı ve milli iradeye sahip çıkmalıdır" açıklamasını yaptı.
HDP kanadından yapılan açıklamada ise "AKP iktidarı, ABD'nin her dediğini yaparak ülkeyi bağımlı hale getirmiştir" denildi. Muhalefet partileri, ortak bir bildiri yayınlayarak Trump'ın sözlerini kınadı.
Trump-Erdoğan ilişkilerinde son durum
Trump ile Erdoğan arasındaki ilişkiler, son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izledi. Trump'ın göreve gelmesinin ardından iki lider arasında sıcak bir diyalog kurulduğu biliniyor. Ancak özellikle Suriye politikası, F-35 projesi ve Rusya'dan S-400 alımı gibi konularda yaşanan anlaşmazlıklar, ilişkileri zaman zaman gerdi.
Trump'ın bu son açıklaması, iki ülke arasındaki hassas dengeyi yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlar, Trump'ın üslubunun diplomatik teamüllere aykırı olduğunu ve ilişkilere zarar verebileceğini belirtiyor. Ancak Ankara'nın, ABD ile yaşanan sorunlara rağmen ekonomik ve stratejik nedenlerle Washington ile ipleri koparmaktan çekindiği yorumları yapılıyor.
Yazarın çağrısı ve iktidar içi tartışmalar
Milat gazetesi yazarının "Bu adama bir cevabımız olmalı" sözleri, iktidar içinde Trump'a karşı bir rahatsızlığın varlığını gösteriyor. Ancak bu tür açıklamaların resmi bir politika değişikliğine işaret edip etmediği belirsizliğini koruyor. AKP içinde Trump yönetimine karşı eleştirel bir kanadın olduğu, ancak hükümetin pragmatik nedenlerle sessiz kalmayı tercih ettiği öne sürülüyor.
Yazarın, Trump'ın sözlerine karşılık olarak "Sen bize oradan talimat veremezsin" ifadesini kullanması, iktidarın tabanında da bir tepki oluşabileceğinin sinyali olarak okundu. Bu çıkış, aynı zamanda AKP'nin ABD ile ilişkilerde denge politikası izlerken kendi seçmenine karşı da bir mesaj verme ihtiyacı duyduğunu gösteriyor.
Bağlam: Türkiye-ABD ilişkilerinde kırılganlık
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler, son yıllarda bir dizi anlaşmazlıkla sarsıldı. F-35 savaş uçakları programından çıkarılma, S-400 hava savunma sistemi alımı nedeniyle yaptırımlar, Suriye'deki PYD/YPG politikası ve Halkbank davası gibi konular, iki müttefik arasındaki gerilimin ana başlıkları oldu. Trump döneminde zaman zaman kişisel düzeyde sıcak ilişkiler kurulsa da, yapısal sorunlar çözülemedi.Trump'ın "Erdoğan ne dersem yapar" sözü, ABD'nin Türkiye üzerinde baskı kurabileceği algısını güçlendirebilir. Ancak Ankara'nın son yıllarda izlediği çok yönlü dış politika ve Rusya ile yakınlaşma, bu tür açıklamaların etkisini sınırlayabilir. Uzmanlar, Trump'ın üslubunun iki ülke arasındaki güven bunalımını derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor.
Önümüzdeki günlerde AKP cephesinden gelecek açıklamalar, iktidarın Trump'ın sözlerine karşı tutumunu netleştirecek. Muhalefet ise konuyu Meclis gündemine taşımaya hazırlanıyor.
