Eski ABD Başkanı Donald Trump, bu yılki Nobel Barış Ödülü’nün Birleşmiş Milletler (BM) bağlantılı bir isme verilmesine sert tepki gösterdi. Truth Social hesabından yaptığı açıklamada Trump, dünya genelinde sekiz savaşı sona erdirdiğini öne sürerek, tek bir ödül yerine sekiz ayrı Nobel Barış Ödülü alması gerektiğini savundu. Açıklama, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı ve Nobel komitesine yönelik eleştirileri yeniden gündeme taşıdı.
Trump’ın Truth Social paylaşımı: '8 savaş bitirdim, 8 ödül istiyorum'
Trump, paylaşımında Nobel Barış Ödülü’nün bu yıl BM ile bağlantılı bir kişiye verilmesini hedef aldı. “Dünya genelinde sekiz savaşı bitirdim. Buna rağmen Nobel Barış Ödülü’nü bir BM bağlantılısına verdiler. O zaman bana sekiz Nobel Barış Ödülü vermeleri gerekmez mi?” ifadelerini kullandı. Trump’ın bu çıkışı, ödülün verildiği ismin açıklanmasının hemen ardından geldi ve kısa sürede binlerce beğeni ve yorum aldı. Eski başkan, daha önce de Nobel Barış Ödülü’nü kazanmayı hak ettiğini birçok kez dile getirmişti.
Trump’ın söz konusu paylaşımı, kendisinin Nobel Barış Ödülü’ne olan ilgisini bir kez daha gözler önüne serdi. 2020’de Sırbistan ve Kosova arasındaki ekonomik normalleşme anlaşmasına aracılık etmesi nedeniyle Nobel’e aday gösterilmiş, ancak ödülü kazanamamıştı. O dönemde de sosyal medyada “Nobel bana verilmeliydi” şeklinde açıklamalar yapmıştı. Bu kez sekiz savaşı bitirdiği iddiası, hangi çatışmaları kastettiği konusunda belirsizlik taşıyor. Trump, görevde olduğu dönemde Orta Doğu’da İbrahim Anlaşmaları olarak bilinen normalleşme sürecine öncülük etmiş, ancak bu anlaşmaların savaşları bitirip bitirmediği tartışmalı.
Nobel komitesi ve BM bağlantısı: Ödülün sahibi kim?
Bu yılki Nobel Barış Ödülü’nün BM bağlantılı bir isme verilmesi, Trump’ın tepkisinin odağını oluşturuyor. Ödülün sahibi henüz netleşmemekle birlikte, BM bünyesinde görev yapmış veya BM ile yakın çalışmış bir kişinin ödüle layık görüldüğü belirtiliyor. Nobel Komitesi, geleneksel olarak barışa katkı sağlayan birey veya kuruluşları ödüllendiriyor. Trump’ın “BM bağlantılı” ifadesi, ödülün BM çatısı altında faaliyet gösteren bir kuruluşa veya eski bir BM yetkilisine verilmiş olabileceğine işaret ediyor. Ancak komite, ödül gerekçesini açıklamadığı için Trump’ın bu eleştirisi spekülatif bir zeminde kalıyor.
Nobel Barış Ödülü, 1901’den bu yana her yıl Oslo’daki Nobel Komitesi tarafından veriliyor. Ödül, Alfred Nobel’in vasiyeti doğrultusunda “uluslar arasındaki kardeşliği, silahların azaltılmasını ve barış kongrelerinin düzenlenmesini teşvik eden” kişilere takdim ediliyor. Trump’ın “sekiz savaşı bitirdim” iddiası, hangi savaşların kastedildiği sorusunu akıllara getiriyor. Eski başkanın görev süresi boyunca Suriye’den asker çekme, Afganistan’daki Taliban ile anlaşma gibi adımları olmuştu, ancak bu adımların savaşları sona erdirdiği yönünde genel bir kabul bulunmuyor. Aksine, birçok uzman bu çekilmelerin bölgesel istikrarsızlığı artırdığını savunuyor.
Trump’ın açıklaması, kendisinin barış ödülü konusundaki takıntısını yansıtması açısından magazin basınında geniş yer buldu. Sosyal medya kullanıcıları, Trump’ın “sekiz ödül” talebini espri konusu yaparken, bazıları da ciddiye alıp destek verdi. Eski başkanın bu tür açıklamaları, 2024 seçim kampanyası sürecinde de sık sık gündeme gelmişti. Trump, seçim mitinglerinde sık sık “Nobel Barış Ödülü’nü hak ediyorum” demiş, hatta bir mitingde “Bana Nobel vermediler ama sorun değil, ben zaten her şeyi başardım” ifadelerini kullanmıştı.
Nobel tartışmaları ve Trump’ın barış sicili
Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü ile ilişkisi, ilk kez 2018’de Kuzey Kore lideri Kim Jong-un ile yaptığı görüşmeyle gündeme gelmişti. O dönemde bazı Cumhuriyetçi senatörler Trump’ı Nobel’e aday göstermiş, ancak ödül verilmemişti. 2020’de ise Sırbistan-Kosova anlaşması nedeniyle yeniden aday gösterilmiş, yine kazanamamıştı. Trump, bu kez “sekiz savaşı bitirdim” diyerek daha geniş bir iddia ortaya atıyor. Ancak hangi savaşların kastedildiğini açıklamadı. Beyaz Saray döneminde Suriye’den çekilme, Afganistan’da Taliban ile anlaşma, Sudan-İsrail normalleşmesi gibi adımlar atmıştı. Yine de bu adımların hiçbiri tam anlamıyla bir savaşı sona erdirmiş değil.
Nobel Barış Ödülü’nün verildiği isim henüz kesinleşmemekle birlikte, BM bağlantılı bir isme verilmesi, Trump’ın eleştirilerinin odağında yer alıyor. Nobel Komitesi, ödülü verirken genellikle uzun yıllar barış için çalışan, sessiz diplomasi yürüten isimleri tercih ediyor. Trump’ın görev süresi boyunca attığı adımlar ise daha çok tek taraflı ve gösterişli hamleler olarak değerlendiriliyor. Bu nedenle komitenin Trump’ı ödüllendirmemesi, kendi kriterleri açısından tutarlı görülüyor. Ancak Trump, bu durumu kabullenmiş değil ve sosyal medya üzerinden tepkisini sürdürüyor.
Trump’ın açıklamaları, Nobel Barış Ödülü’nün siyasi bir araç olarak kullanıldığı yönündeki eleştirileri de beraberinde getiriyor. Bazı yorumcular, ödülün Batı yanlısı bir çizgide olduğunu savunurken, bazıları da Trump’ın bu tür çıkışlarla gündemde kalmaya çalıştığını belirtiyor. Eski başkanın Truth Social’daki paylaşımı, kısa sürede binlerce kez paylaşıldı ve haber sitelerinde geniş yankı buldu. Trump’ın Nobel takıntısı, magazin dünyasının ilgisini çekmeye devam ediyor.
Sonuç olarak, Donald Trump’ın Nobel Barış Ödülü’ne yönelik tepkisi, hem siyasi hem de magazin açısından dikkat çekici bir gelişme olarak kayda geçti. Trump’ın “sekiz savaşı bitirdim” iddiası, somut kanıtlarla desteklenmese de, kendisinin bu konudaki kararlılığını gösteriyor. Nobel Komitesi’nin önümüzdeki yıllarda Trump’ı ödüllendirip ödüllendirmeyeceği ise merak konusu. Ancak şu an için Trump’ın bu talebi, sosyal medyada espri malzemesi olmaktan öteye geçmiş değil.
