ABD Başkanı Donald Trump, Kanada ile ticarette karşılıklılık ilkesinin uygulanmadığı gerekçesiyle Kanada menşeli ürünlerin ABD kamu ihalelerine erişimini kısıtlayan yeni bir kararname imzaladı. Karar, iki ülke arasında uzun süredir devam eden ticaret gerilimini yeniden alevlendirdi. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, düzenlemenin federal kurumların Kanada firmalarıyla yapacağı sözleşmelerde yerli üretimi önceliklendirmeyi amaçladığı belirtildi.
Kararın kapsamı ve gerekçesi
Yeni düzenleme, ABD federal hükümetinin satın alma süreçlerinde Kanada'da üretilen malların dezavantajlı konuma gelmesine yol açacak. Trump yönetimi, Kanada'nın ABD firmalarına karşı kamu ihalelerinde ayrımcı uygulamalar yaptığını ve bunun ticaret dengesini bozduğunu savunuyor. Kararname, özellikle inşaat, savunma, ulaşım ve teknoloji sektörlerindeki ihaleleri etkileyecek.
Uzmanlara göre, bu hamle ABD'nin 'America First' politikasının bir uzantısı olarak değerlendiriliyor. Ancak Kanada tarafı henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ottawa'dan gelecek yanıt, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin seyrini belirleyecek.
Kanada ile ticari ilişkiler ve olası sonuçlar
ABD ve Kanada, dünyanın en büyük ikili ticaret hacmine sahip ülkeleri arasında yer alıyor. Günlük 2 milyar doları aşan ticaret hacmi, otomotiv, enerji, tarım ve imalat sektörlerinde yoğunlaşıyor. Trump'ın kararı, özellikle sınır eyaletlerindeki işletmeleri olumsuz etkileyebilir.
Kanada Başbakanı Justin Trudeau, geçmişte benzer durumlarda karşılıklılık vurgusu yapmış ve ABD'ye misilleme sinyali vermişti. Bu kez de Kanada'nın kamu ihalelerinde ABD firmalarına yönelik kısıtlamalar getirebileceği konuşuluyor. Ticaret avukatları, kararın Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına aykırılık taşıyabileceğini belirtiyor.
Öte yandan, kararın ABD'deki bazı sektörlerde maliyet artışına yol açabileceği öngörülüyor. Kanada menşeli hammaddeler ve yarı mamul ürünler, ABD üretim zincirinde önemli bir yer tutuyor. Kısıtlama, alternatif tedarikçi arayışını hızlandırabilir ve fiyatları yukarı çekebilir.
Piyasalar ve siyasi yansımalar
Kararın ardından ABD ve Kanada borsalarında sanayi ve enerji hisselerinde dalgalanma gözlendi. Analistler, ticaret geriliminin uzun sürmesi halinde yatırımcı güveninin sarsılabileceği uyarısında bulunuyor. Trump yönetimi ise kararın istihdamı koruyacağını ve yerli üretimi güçlendireceğini savunuyor.
Siyasi gözlemciler, Trump'ın 2024 seçimleri öncesinde korumacı politikalarıyla tabanını konsolide etmeyi hedeflediğini belirtiyor. Kanada ise ABD'nin en yakın müttefiklerinden biri olarak, bu tür hamlelerin ittifak ilişkilerine zarar verebileceği endişesini taşıyor.
Sonuç olarak, Trump'ın Kanada'ya yönelik kamu ihaleleri kısıtlaması, iki ülke arasındaki ticaret savaşlarının yeni bir aşaması olarak görülüyor. Kararın uzun vadeli etkileri, Kanada'nın vereceği yanıta ve olası müzakerelere bağlı. İki ülke arasındaki gerilimin, Kuzey Amerika'daki tedarik zincirlerini ve küresel ticaret dengelerini yeniden şekillendirmesi bekleniyor.
