ABD basınında yer alan haberlere göre, Beyaz Saray ile Pentagon arasında İran'a yönelik askeri bir operasyon konusunda ciddi bir görüş ayrılığı yaşandı. Eski ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a saldırı planını beş kez reddettiği, ara seçimler öncesinde savaşın yeniden başlamasını istemediğini açıkça belirttiği öne sürüldü. Buna karşın Pentagon ve ulusal güvenlik ekibinin, İran'ın askeri altyapısını hedef alan ve yaklaşık üç gün sürmesi öngörülen yoğun bir saldırı planını hazırladığı iddia edildi.
Saldırı planının ayrıntıları
Haberlere göre hazırlanan plan, İran'ın askeri tesislerini, füze üslerini ve stratejik altyapısını hedef alacak şekilde tasarlandı. Yaklaşık üç gün sürecek yoğun bir hava ve füze saldırısı öngören planın, bölgedeki ABD askeri varlığını da harekete geçirecek düzeyde kapsamlı olduğu belirtiliyor. Ancak Trump, bu planı beş ayrı kez reddederek, İran'a yönelik bir saldırının bölgesel istikrarsızlığı artıracağını ve ABD'nin çıkarlarına zarar vereceğini savundu.
Trump'ın, ara seçimler öncesinde seçmen nezdinde olumsuz yansıma yaratabilecek bir savaş başlatmaktan kaçındığı değerlendiriliyor. Özellikle ekonomik vaatlerle kampanya yürüten Trump'ın, Orta Doğu'da yeni bir çatışmanın enerji fiyatlarını yükselterek seçim sonuçlarını etkileyebileceğinden endişe ettiği ifade ediliyor.
Pentagon ve ulusal güvenlik ekibi ısrarcı
Öte yandan Pentagon ve ulusal güvenlik ekibinin, İran'ın artan askeri faaliyetlerine karşı caydırıcılık sağlamak amacıyla saldırı seçeneğini masada tuttuğu belirtiliyor. İran'ın bölgede artan etkisi, füze denemeleri ve vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü operasyonlar, Washington'da güvenlik birimlerini harekete geçirmiş durumda. Askeri yetkililer, İran'a yönelik bir operasyonun yalnızca caydırıcılık değil, aynı zamanda İsrail ve Suudi Arabistan gibi bölge müttefiklerine güvence verme amacı taşıdığını savunuyor.
Ancak Trump'ın bu ısrara rağmen saldırıya onay vermemesi, Beyaz Saray ile savunma kurumları arasında bir gerilim yarattı. Bazı uzmanlar, Trump'ın kararının arkasında yalnızca seçim kaygısı değil, aynı zamanda İran ile olası bir müzakere sürecine kapı aralama niyeti de olabileceğini belirtiyor. Nitekim Trump, görev süresi boyunca İran ile diyalog kurma yönünde çeşitli sinyaller vermiş, ancak Tahran yönetimiyle kapsamlı bir anlaşma sağlanamamıştı.
İran cephesinde durum
İran tarafından konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Ancak Tahran yönetiminin, ABD'nin olası bir saldırısına karşı askeri hazırlıklarını artırdığı ve bölgedeki vekil güçlerine yönelik talimatlarını gözden geçirdiği biliniyor. İran Devrim Muhafızları'nın, Basra Körfezi'ndeki faaliyetlerini yoğunlaştırdığı ve hava savunma sistemlerini güçlendirdiği yönünde haberler de basına yansıdı.
Uzmanlar, olası bir ABD saldırısının yalnızca İran ile sınırlı kalmayacağını, Lübnan, Irak, Suriye ve Yemen gibi ülkelerdeki vekil gruplar üzerinden geniş bir bölgesel çatışmaya dönüşebileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, Orta Doğu'da zaten kırılgan olan dengeleri daha da bozabilir.
Magazin dünyasına yansımaları
Her ne kadar konu özü itibarıyla siyasi ve askeri bir nitelik taşısa da, Trump'ın kararları magazin dünyasında da yankı buldu. Ünlü iş insanı ve eski reality TV yıldızı olarak tanınan Trump'ın, Beyaz Saray'daki karar süreçlerindeki bu tavrı, sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Bazı ünlü isimler, Trump'ın savaş karşıtı tutumunu desteklerken, bazıları da İran'a yönelik tehditlerin yeterince caydırıcı olmadığını savundu. Hollywood çevrelerinden yapılan yorumlarda, olası bir savaşın dünya genelinde sanat ve eğlence sektörünü de olumsuz etkileyeceği ifade edildi.
Trump'ın danışmanları arasında yer alan bazı isimlerin, medyada sıkça yer alan açıklamaları, konunun magazin basınında da geniş yer bulmasına neden oldu. Özellikle eski başkanın kızı Ivanka Trump ve damadı Jared Kushner'ın, Beyaz Saray'daki karar alma süreçlerinde etkili olduğu yönündeki iddialar, magazin basınında farklı bir boyutta ele alındı.
Bağımsız değerlendirme
Trump'ın İran'a saldırı planını beş kez reddetmesi, ABD yönetimi içindeki güç dengelerini ve karar alma mekanizmalarının ne kadar karmaşık olduğunu gözler önüne seriyor. Bir yanda askeri ve stratejik öncelikler, diğer yanda siyasi ve ekonomik hesaplar arasında sıkışan Beyaz Saray, İran konusunda net bir strateji belirlemekte zorlanıyor. Pentagon'un hazırladığı kapsamlı plan, caydırıcılığı artırmayı amaçlasa da, Trump'ın onayı olmadan hayata geçirilmesi mümkün görünmüyor. Bu durum, İran'a yönelik politikaların önümüzdeki dönemde de belirsizliğini koruyacağını gösteriyor. Bölgesel aktörler ve küresel piyasalar, Washington'dan gelecek sinyalleri dikkatle izlemeye devam edecek.
