ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ortak basın toplantısında, Rahip Andrew Brunson'ın serbest bırakılması sürecine ilişkin yaptığı açıklamalarla Türkiye'deki yargı bağımsızlığı tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Trump, Brunson'ın tahliyesinin ardından 'O rahip bir telefonla serbest kaldı' ifadesini kullanarak, sürecin kişisel müdahaleyle sonuçlandığını ima etti. Bu sözler, kamuoyunda Adalet Bakanı Yılmaz Tunç'un 'Yargı bağımsızdır, kimse etkileyemez' söylemiyle çelişkili bulundu.
Trump'ın 'Telefon' Vurgusu ve Brunson Süreci
Basın toplantısında Trump, Erdoğan ile ilişkilerinin gücüne vurgu yaparak, 'Brunson'ı bir telefon görüşmesiyle serbest bıraktırdım' dedi. ABD Başkanı, bu açıklamasıyla Türkiye'deki yargının bağımsızlığına gölge düşürdü. Rahip Brunson, 2016 yılında terör örgütü üyeliği suçlamasıyla tutuklanmış, 2018'de ev hapsi ve ardından serbest bırakılarak ABD'ye gitmişti. Trump'ın sözleri, dönemin Adalet Bakanı Abdulhamit Gül'ün 'yargı kararlarına müdahale edilmez' açıklamalarıyla hatırlandı.
Gürlek'in 'Kimse Etkileyemez' Çıkışı
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, hafta başında yaptığı açıklamada 'Türk yargısı bağımsızdır, hiçbir güç yargıyı etkileyemez' ifadelerini kullanmıştı. Trump'ın sözleri bu açıklamayla tezat oluştururken, muhalefet kanadı 'yargıya müdahale' iddialarını yeniden gündeme taşıdı. CHP sözcüsü, 'Trump'ın itirafı, iktidarın yargı üzerindeki vesayetini gösteriyor' dedi. İYİ Parti ise 'Adalet Bakanı istifa etmeli' çağrısı yaptı.
Yargı Bağımsızlığı Tartışmaları
Türkiye'de yargı bağımsızlığı, özellikle yüksek profilli davalarda sıkça sorgulanıyor. Brunson davasında olduğu gibi, siyasi aktörlerin açıklamaları yargı süreçlerinin objektifliğine dair endişeleri artırıyor. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları zaman zaman hükümet tarafından eleştirilirken, yargı mensupları bağımsızlık vurgusu yapıyor. Bu olay, uluslararası kamuoyunda da Türkiye'nin hukuk devleti algısını etkileyebilir.
Bağımsız değerlendirmelere göre, Trump'ın sözleri bir ittifakın gücünü göstermekle kalmıyor, aynı zamanda yargının siyasallaşması riskini de gözler önüne seriyor. Yargı bağımsızlığının temel ilkelerinden biri, hiçbir makamın yargı kararlarını etkileyememesi. Bu nedenle, Trump'ın 'telefon' vurgusu, sadece iki ülke arasındaki diplomatik ilişkileri değil, aynı zamanda hukukun üstünlüğü ilkesini de tartışmaya açıyor.
