TRT 1'de yayınlanan 'Mehmed: Fetihler Sultanı' dizisinin 66. bölümünde, tarihsel bir anlatım hatası olduğu iddiasıyla Çin Halk Cumhuriyeti'nden resmi bir tepki geldi. Dizide, Fatih Sultan Mehmed döneminde bir Çin elçisinin Osmanlı sarayında aşağılandığına dair bir sahne yer alırken, bu sahnenin gerçek tarihle uyuşmadığı belirtildi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, yaptığı açıklamada, "Tarihi gerçeklerle bağdaşmayan bu tür anlatımlar, iki ülke arasındaki dostane ilişkilere zarar verebilir" ifadelerini kullandı.
Tartışmalı Sahne ve Tepkiler
Dizinin ilgili bölümünde, Osmanlı İmparatorluğu'na gelen bir Çin elçisinin, Fatih Sultan Mehmed tarafından küçük düşürüldüğü ve elçilik heyetine kötü muamele edildiği gösterildi. Ancak tarihçilere göre, Osmanlı İmparatorluğu ile Ming Hanedanı arasında 15. yüzyılda doğrudan bir elçilik trafiği bulunmamaktadır. Döneme ilişkin Osmanlı ve Çin kaynaklarında, böyle bir aşağılama sahnesine rastlanmadığı ifade ediliyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, pekin'de düzenlenen basın toplantısında, "Tarihsel dizilerde yaratıcı özgürlük kullanılabilir, ancak bu özgürlük gerçekleri çarpıtmamalıdır. Özellikle iki ülke arasındaki tarihsel ilişkiler konusunda hassas davranılmalıdır" dedi. Sözcü, Çin'in konuyu Türk yetkililere ilettiğini de sözlerine ekledi.
TRT'den Henüz Açıklama Gelmedi
TRT yetkilileri ve dizi yapımcıları konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak sosyal medyada, özellikle Çinli kullanıcılar tarafından diziye yönelik eleştiriler arttı. Bazı tarihçiler, dizinin genel olarak tarihi olayları başarılı bir şekilde yansıttığını ancak bu tür küçük hataların kaçınılmaz olduğunu savunuyor.
Uzmanlar, Osmanlı İmparatorluğu'nun 15. yüzyılda Asya ile sınırlı diplomatik temasları olduğunu, ancak Çin ile doğrudan bir elçi değişiminin kayıtlara geçmediğini belirtiyor. Fatih Sultan Mehmed döneminde daha çok İtalyan şehir devletleri, Karamanoğulları ve diğer Anadolu beylikleriyle yoğun diplomatik ilişkiler yürütülmüştü.
Benzer Tepkiler Geçmişte de Yaşanmıştı
Bu, TRT'nin tarihsel bir yapımına gelen ilk uluslararası tepki değil. Daha önce 'Diriliş Ertuğrul' ve 'Kuruluş Osman' dizilerinde de bazı tarihsel hatalar eleştirilmişti. Ancak bu kez tepkinin bir devlet tarafından resmi düzeyde yapılması, konunun daha ciddi boyutlara ulaştığını gösteriyor.
Çin, son yıllarda tarihsel anlatımlara karşı daha duyarlı hale gelmiş durumda. Özellikle Batı yapımı film ve dizilerde Çin ve Çin tarihine yönelik yanlış betimlemeler, Pekin yönetimi tarafından sıkça eleştiriliyor. Bu bağlamda, TRT dizisindeki sahne de benzer bir hassasiyetle karşılanmış oldu.
Değerlendirme
Tarihsel dizilerin eğlence ve eğitim amacı taşıdığı göz önüne alındığında, yapımcıların tarihi gerçeklere sadık kalması büyük önem taşıyor. 'Mehmed: Fetihler Sultanı' dizisi, birçok izleyici tarafından beğenilse de, bu tür hatalar dizinin güvenilirliğini zedeliyor. TRT'nin, Çin'in tepkisini dikkate alarak gerekli düzeltmeleri yapması, hem diplomatik ilişkiler hem de tarih bilinci açısından yararlı olacaktır. Bu olay, aynı zamanda medya kuruluşlarının tarihsel içerik üretirken akademik danışmanlık almasının ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gösteriyor.
