TRT'nin popüler dizisi 'Mehmed: Fetihler Sultanı', Uygur Özerk Bölgesi'nde yaşayan bir Uygur Türkü'nün tasvir edildiği bir sahneyle Çin yönetiminin tepkisini çekti. Beijing yönetimi, dizinin tarihsel gerçekleri çarpıtarak Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ne yönelik 'yanlış bir algı' oluşturduğunu öne sürdü. Dizinin yapımcıları henüz konuyla ilgili resmi bir açıklama yapmazken, Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, 'Türkiye'nin saygın bir yayın kuruluşunun bu tür bir hataya düşmesi üzücü' ifadelerini kullandı. Olay, Türkiye-Çin ilişkilerinde yeni bir gerginlik yaratırken, dizinin ilerleyen bölümlerinde revizyona gidilip gidilmeyeceği merak konusu.
Tarihsel hata iddiası ve Çin'in hassasiyeti
Dizinin 9. bölümünde, Sultan Mehmed'in danışmanları arasında gösterilen bir Uygur Türkü karakteri, Çin tarafından 'tarihsel gerçeklerle bağdaşmamak' ve 'Çin'in egemenliğini hiçe saymak' olarak yorumlandı. Çin, Uygur Türklerinin tarih boyunca Çin topraklarında yaşadığını ve herhangi bir bağımsız siyasi yapıya sahip olmadığını savunuyor. TRT'nin bu sahnesiyse, Uygurların ayrı bir ulus olarak tasvir edilmesine neden oldu.
Uzmanlar, TRT'nin tarih dizilerinde sık sık anakronizm ve yanlış bilgi barındırdığı eleştirilerine maruz kaldığını hatırlatıyor. Ancak bu kez hatanın diplomatik boyuta taşınması, iktidarın 'milli tarih' vurgusuyla kontrolden çıkan bir anlatı yarattığını gösteriyor.
Siyasi bağlam ve medya tartışmaları
TRT, son yıllarda Osmanlı ve İslam tarihini konu alan yapımlarla biliniyor. 'Mehmed: Fetihler Sultanı' da bunlardan biri. Ancak eleştirmenler, devlet kanalının tarihi çarpıtarak siyasi amaçlara hizmet ettiğini söylüyor. Çin'in tepkisi ise, bu tür hataların uluslararası alanda yankı bulduğunu gösteriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında, 'Tarihi gerçeklere saygı duyulması ve ulusal egemenliğe müdahale edilmemesi' çağrısı yapıldı. Türkiye Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili henüz bir açıklama yapmadı. TRT'nin diziyi yayından kaldırması veya düzeltme yapması bekleniyor, ancak şu an için bir adım atılmadı.
Olay, iki ülke arasındaki hassas dengeleri bir kez daha gündeme getirdi. Türkiye'nin Sincan konusundaki tutumu, Çin'le ilişkilerde sık sık gerilim yaratıyor. TRT'nin bu hatası, iktidarın medya politikalarının sorgulanmasına yol açtı. Bağımsız bir değerlendirmeyle, TRT'nin tarih dizilerinin akademik danışmanlık eksikliği ve siyasi müdahalelerle şekillendiği söylenebilir. Bu tür hatalar, hem tarih bilincini zedeliyor hem de uluslararası krizlere kapı aralıyor.
