Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde yapılan yeni düzenleme ile birlikte, araç içi ve dışı görüşü kapatan aksesuarların kullanımı tamamen yasaklandı. Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklik, özellikle navigasyon cihazları, telefon tutucular, kamera aparatları ve güneşlik gibi ürünleri kapsıyor. Uygulama, 1 Temmuz 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek ve ihlal eden sürücülere 1.500 TL ile 3.000 TL arasında değişen idari para cezası kesilecek.
Yasak Kapsamındaki Aksesuarlar Neler?
Yeni yönetmelik, sürücünün ön, yan ve arka camlardan görüşünü kısıtlayan her türlü aksesuarı kapsıyor. Bunlar arasında dikiz aynasına takılan geniş ekranlı kameralar, ön cama monte edilen büyük boy navigasyon cihazları, telefon tutucuları ve güneşlikler yer alıyor. Ayrıca, araç içi kameraların sürücünün görüş alanını daraltacak şekilde konumlandırılması da yasaklandı. Yetkililer, özellikle Uber ve taksi sürücülerinin kullandığı çoklu ekran düzeneklerinin kaza riskini artırdığını vurguluyor.
Neden Bu Karar Alındı?
Karayolları Trafik Güvenliği Daire Başkanlığı verilerine göre, son iki yılda sürücü dikkatsizliği nedeniyle meydana gelen kazaların %15'inde görüş engelleyen aksesuarların rol oynadığı tespit edildi. Özellikle akıllı telefon tutucularının dikiz aynası hizasına monte edilmesi, kör noktaların büyümesine yol açıyor. Uzmanlar, birçok sürücünün navigasyon cihazlarını göz hizasına yerleştirmek için ön camın alt kısmına monte ettiğini ancak bu durumun yayaları ve diğer araçları fark etmeyi zorlaştırdığını belirtiyor.
Avrupa Birliği ülkelerinde de benzer düzenlemeler bulunuyor. Almanya'da 2023'te yürürlüğe giren yasayla sürücünün görüş alanını engelleyen aksesuarların kullanımına 100 avroya kadar ceza kesiliyor. Türkiye'deki yeni düzenleme, bu uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmiş durumda.
Ceza Uygulaması ve İstisnalar
Yasak kapsamına giren aksesuarları kullanan sürücülere, trafik polisleri tarafından yerinde ceza kesilecek. Ancak, araç üreticisi tarafından orijinal ekipman olarak sunulan ve sürücü görüşünü engellemeyen baş üstü ekranı (head-up display) gibi teknolojiler yasak dışında tutuldu. Ayrıca, ticari araçlarda kullanılan iki taraflı dikiz aynaları ve park sensörü ekranları da düzenlemeden muaf. Emniyet yetkilileri, uygulamanın ilk üç ayında sürücüleri bilgilendirme odaklı bir geçiş süreci yürütüleceğini, ardından cezai işlemlerin başlayacağını duyurdu.
Yeni düzenleme, özellikle oto aksesuar sektöründe tedirginlik yarattı. İstanbul Ticaret Odası verilerine göre, Türkiye'de yılda 2 milyondan fazla telefon tutucu satılıyor. Sektör temsilcileri, yasak nedeniyle satışların düşeceğini ve alternatif ürünler geliştirmek zorunda kalacaklarını belirtiyor.
Değerlendirme
Görüş kapatan aksesuarların yasaklanması, trafik güvenliği açısından olumlu bir adım olarak değerlendirilebilir. Ancak, bu tür düzenlemelerin başarısı, denetimlerin etkinliğine ve sürücülerin bilinçlendirilmesine bağlı. Teknolojinin hızla geliştiği bir çağda, yasakların yenilikçi ve güvenli çözümlerle dengelenmesi gerekiyor. Örneğin, kablosuz ekran yansıtma veya sesli komut sistemleri gibi alternatifler teşvik edilebilir. Aksi halde, sürücüler yasak ürünleri kullanmaya devam edebilir veya daha tehlikeli çözümlere yönelebilir. Uzun vadede, bu düzenlemenin kaza istatistiklerine olumlu yansıması bekleniyor.
