Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürlüğü, 2024 yılı hububat alım fiyatlarını ton başına makarnalık ve ekmeklik buğdayda 16 bin 500 lira, arpada ise 12 bin 750 lira olarak açıkladı. Ancak çiftçi kesimi, açıklanan fiyatların artan maliyetler ve enflasyon karşısında yetersiz kaldığını belirterek revize talep etti. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Hasan Murat Kapıkıran, fiyatların enflasyon, yaşam payı ve büyüme payı dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerektiğini vurguladı.
Fiyatlar nasıl belirlendi?
TMO'nun duyurusuna göre, ekmeklik buğday için ton başına 16.500 TL, makarnalık buğday için 16.500 TL ve arpa için 12.750 TL alım fiyatı uygulanacak. Geçen yıl ekmeklik buğday alım fiyatı 13.500 TL, arpa ise 10.500 TL olarak belirlenmişti. Böylece buğdayda yaklaşık yüzde 22, arpada ise yüzde 21 oranında bir artış yapılmış oldu. Ancak çiftçiler, girdi fiyatlarındaki yüksek artış ve genel enflasyon ortamı nedeniyle bu artışın yeterli olmadığını dile getiriyor.
Çiftçi tepkisi: 'Alım fiyatları revize edilmeli'
Cumhuriyet'e konuşan Kapıkıran, TMO'nun açıkladığı fiyatların çiftçinin emeğini karşılamadığını söyledi. "Yaptığımız araştırmalara göre, buğday üretim maliyeti ton başına 14.000 TL'nin üzerinde. Açıklanan 16.500 TL, çiftçiye ancak asgari bir kar marjı bırakıyor. Oysa enflasyon, yaşam payı ve büyüme payı dikkate alındığında bu fiyatın en az 20.000 TL olması gerekir" dedi. Kapıkıran, ayrıca mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki artışın üreticiyi zor durumda bıraktığına dikkat çekti.
Maliyetler ve enflasyon baskısı
2024 yılı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yıllık enflasyon yüzde 70'lerin üzerinde seyrediyor. Tarımsal girdi fiyat endeksi ise geçen yıla göre yüzde 50'nin üzerinde arttı. Bu durum, çiftçinin üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor. TMO'nun belirlediği fiyatın, maliyet artışını karşılarken çiftçiye enflasyon karşısında satın alma gücü kaybı yaşatmaması bekleniyor. Ancak uzmanlar, bu yılki fiyat artışının enflasyonun gerisinde kaldığını ifade ediyor.
Siyasi tartışmalar alevleniyor
Hububat alım fiyatları, tarım politikalarının en kritik başlıklarından biri. Muhalefet partileri, hükümeti çiftçiyi korumamakla suçluyor. CHP Tarım Politikalarından Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, "Üretici maliyetler altında eziliyor. TMO, fiyatları yeniden gözden geçirmeli" dedi. İktidar kanadı ise açıklanan fiyatların piyasa koşulları ve bütçe imkanları çerçevesinde belirlendiğini savunuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, fiyatların üreticiyi mağdur etmeyecek şekilde hesaplandığını, ayrıca ek destekleme ödemelerinin yapılacağını duyurdu.
