Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan verilere göre, TÜFE bazlı Reel Efektif Döviz Kuru (REK) endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre gerileyerek 105,55 seviyesine indi. Nisan ayında 109,51 ile son altı yılın en yüksek seviyesini gören endeks, bu düşüşle birlikte TL'nin reel olarak değer kaybettiğini ortaya koydu. Reel efektif döviz kuru, Türk lirasının yabancı para birimleri karşısındaki satın alma gücünü ölçen önemli bir gösterge olarak takip ediliyor.
REK endeksinde gerileme eğilimi
TCMB'nin yayımladığı REK verilerine göre, 2003 yılı baz alınarak hesaplanan endeks Mayıs'ta aylık bazda yüzde 3,6 oranında azaldı. Nisan'da 109,51 ile Aralık 2017'den bu yana en yüksek seviyeye ulaşan endeks, Mayıs'ta 105,55'e gerileyerek üç ayın en düşük seviyesini kaydetti. Geçen yılın aynı ayında endeks 107,47 düzeyinde bulunuyordu. Yıllık bazda bakıldığında ise endekste yüzde 1,8 oranında bir düşüş yaşandığı görülüyor.
TL'nin seyri ve enflasyon etkisi
Reel efektif döviz kuru endeksindeki düşüş, TL'nin ticaret ortaklarının para birimleri karşısında reel olarak değer yitirdiğini gösteriyor. Bu durum, ihracatçılar için rekabet gücünü artırıcı bir etki yaratırken, ithalat maliyetlerini yükseltebiliyor. Endeks, yurt içi fiyatlar ile yurt dışı fiyatlar arasındaki farkı da yansıtarak enflasyonun seyri hakkında ipuçları veriyor. Mayıs'ta TÜFE'nin aylık bazda yüzde 2,52 artması ve yıllık enflasyonun yüzde 73,5'e yükselmesi, TL'nin reel değerindeki düşüşün arkasındaki faktörler arasında gösteriliyor.
Ekonomik beklentiler ve piyasa tepkisi
Ekonomistler, REK endeksindeki bu gerilemenin, Merkez Bankası'nın faiz politikaları ve küresel piyasalardaki gelişmelerle yakından ilişkili olduğunu belirtiyor. Enflasyonla mücadele kapsamında TCMB'nin uyguladığı sıkı para politikası, TL'nin nominal değerini kısmen desteklese de, yüksek enflasyon reel değeri aşındırmaya devam ediyor. Önümüzdeki dönemde endeksin seyri, enflasyon verileri ve döviz kurlarındaki oynaklığa bağlı olarak şekillenecek. Piyasalarda, TCMB'nin bu ayki faiz kararı öncesinde REK endeksindeki düşüşün dikkatle izlendiği ifade ediliyor. Bağımsız değerlendirmelere göre, TL'nin reel değerindeki bu gerileme, kısa vadede ihracatı destekleyebilir ancak uzun vadede ithal girdi maliyetlerini artırarak enflasyonist baskıları tetikleyebilir.
