TikTok'un, genç kullanıcıları zararlı içeriklerden korumak amacıyla geliştirdiği yeni güvenlik sistemi, ABD'de yaklaşık 15 milyon kullanıcıya uygulanmadı. Şirketin, bu değişikliğin kullanıcı davranışı üzerindeki etkisini ölçmek için belirli bir kullanıcı grubunu eski algoritmada tuttuğu ortaya çıktı. Bu durum, özellikle 16 yaşındaki genç kullanıcıları kapsayan gizli bir deney olarak değerlendiriliyor.
Gizli Deney Nasıl Ortaya Çıktı?
Konuyla ilgili bilgiler, TikTok'un dahili belgelerini inceleyen ve konuya yakın kaynaklara dayandırılan haberlerle gün yüzüne çıktı. Buna göre, şirket 2023 yılında genç kullanıcıların güvenliğini artırmak için yeni bir içerik öneri sistemi geliştirdi. Ancak bu sistem, tüm kullanıcılara aynı anda sunulmadı. Bunun yerine, ABD'deki yaklaşık 15 milyon kullanıcı, yeni sistemin etkilerini gözlemlemek amacıyla eski algoritmayla hizmet almaya devam etti. Bu kullanıcıların büyük bir kısmının 16 yaş altı olduğu ve bu durumun, gençlerin maruz kaldığı içerik türlerini doğrudan etkilediği belirtiliyor.
TikTok yetkilileri, bu uygulamanın bir deney değil, kademeli bir geçiş süreci olduğunu savunsa da, ortaya çıkan belgeler, şirketin bu grupları bilinçli olarak karşılaştırma yapmak amacıyla ayırdığını gösteriyor. Özellikle, 16 yaşındaki kullanıcıların yer aldığı bu grupta, zararlı içeriklerin daha fazla görüldüğü ve bu durumun gençlerin ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği ifade ediliyor.
16 Yaşındaki Kullanıcılar Neden Hedef Seçildi?
Uzmanlar, 16 yaşın ergenlik döneminin kritik bir evresi olduğunu ve bu yaş grubundaki bireylerin sosyal medyadan etkilenme düzeyinin yüksek olduğunu vurguluyor. TikTok'un, güvenlik önlemlerini uygulamadan önce bu yaş grubunun davranışlarını incelemek istemesi, etik tartışmaları da beraberinde getirdi. Çünkü bu deney sırasında, deneye dahil edilen kullanıcıların bilgilendirilmediği ve rızalarının alınmadığı öne sürülüyor. Bu da şirketin, kullanıcı güvenliği ile şeffaflık ilkeleri arasında bir çelişki yarattığı anlamına geliyor.
TikTok, daha önce de genç kullanıcıların güvenliğine yönelik çeşitli önlemler aldığını duyurmuştu. Örneğin, 16 yaş altındaki kullanıcıların doğrudan mesajlaşmalarını kısıtlamış, 18 yaş altı kullanıcıların bazı içerik türlerini görüntülemesini engellemişti. Ancak bu gizli deney, şirketin bu tür önlemleri uygularken tüm kullanıcıları kapsamadığını gösteriyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Sosyal medya etiği üzerine çalışan uzmanlar, bu tür gizli deneylerin kullanıcı güvenini sarstığını belirtiyor. Özellikle reşit olmayan bireylerin bilinçsizce deneylere dahil edilmesi, yasal ve etik açıdan ciddi sorunlar doğuruyor. Konuyla ilgili görüş bildiren dijital haklar savunucusu Ayşe Yılmaz, "TikTok'un bu davranışı, kullanıcıların yalnızca birer veri kaynağı olarak görüldüğünü ortaya koyuyor. Şirketlerin, kullanıcı güvenliğini sağlamak için benzer deneyler yapmadan önce şeffaf davranması ve onay alması gerekiyor" dedi.
Öte yandan, TikTok'un bu deneyi yaparken amacının, yeni sistemin gerçekten işe yarayıp yaramadığını görmek olduğu ifade ediliyor. Ancak bu tür uygulamalar, sosyal medya platformlarının kullanıcıları üzerinde güçlü bir etkiye sahip olduğu gerçeğiyle birleştiğinde, daha da endişe verici hale geliyor.
Gelecekte Ne Olacak?
TikTok, yaptığı açıklamada, kullanıcı güvenliğini her şeyin üzerinde tuttuğunu ve bu sürecin bir deney olmadığını, kademeli geçiş olduğunu vurguladı. Ancak bu açıklama, eleştirileri susturmaya yetmedi. Şirketin, 15 milyon kullanıcının verilerini bu şekilde kullanması, veri koruma yasalarına aykırı olup olmadığının da araştırılmasını gündeme getirdi. ABD'deki Federal Ticaret Komisyonu'nun (FTC) konuyla ilgili inceleme başlatabileceği konuşuluyor. Bu tür gizli deneylerin, gelecekte sosyal medya platformlarının kullanıcı güvenliği politikalarını yeniden şekillendirebileceği belirtiliyor. Kullanıcıların ise bu gelişmeler karşısında daha bilinçli olması ve platformların şeffaflık ilkelerine sadık kalmasını talep etmesi gerekiyor.
