Binlerce Bağ-Kur’lu, kanunlarda belirtilen sürelerde Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) başvurmadığı veya kurum tarafından tespit edilemediği için tescil mağduru durumunda. Daha önce köşemde dile getirdiğim bu sorun, hala çözüm bekliyor. Vatandaşlar, geç tescilin mağduriyet yarattığını ve bu durumun düzeltilmesi için adım atılmasını istiyor.
Bağ-Kur Tescilinde Yaşanan Sorunlar
Ülkemizde birçok kişi, ticari faaliyet veya serbest meslek icra etmesine rağmen, SGK’ya zamanında kayıt yaptırmıyor. Bu durum, hem prim borçlarının geç tahakkuk etmesine hem de sigortalılık süresinin eksik hesaplanmasına yol açıyor. Özellikle esnaf ve sanatkarlar, şirket ortakları ve tarımda kendi adına iş yapanlar bu kapsamda değerlendiriliyor. Ancak, tescil işlemlerinin gecikmesi nedeniyle bu kişiler, emeklilik hakkı kazanma sürecinde ciddi zorluklarla karşılaşıyor.
Geç Tescillerde Prim Borçları Eski Tarihten İtibaren Hesaplanıyor
SGK, re’sen tespit ettiği veya sigortalının kendi beyanıyla başvurduğu durumlarda, primleri işin yapıldığı tarihten itibaren hesaplıyor. Bu durum, vatandaşların geçmişe dönük yüksek prim borçlarıyla karşı karşıya kalmasına neden oluyor. Üstelik, bu borçlara gecikme cezası ve gecikme zammı da ekleniyor. Örneğin, 10 yıl önce işe başlayan bir kişi, bugün tescil edildiğinde 10 yıllık prim borcunu ve enflasyon farkını ödemek zorunda kalıyor.
Mağduriyetin Boyutu Büyüyor
Bu mağduriyet, özellikle ekonomik olarak zor günler geçiren esnafı derinden etkiliyor. Birçok kişi, birikmiş prim borçlarını ödeyemediği için SGK ile iletişime geçmeye çekiniyor. Bu da kayıt dışı istihdamın artmasına ve sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğinin tehlikeye girmesine yol açıyor. Ayrıca, tescil mağdurları, sağlık hizmetlerinden yararlanma, iş kazası geçirdiklerinde tazminat alma gibi haklardan da mahrum kalıyor.
SGK Yetkililerine Çağrı
Konuyla ilgili olarak SGK yetkililerinin, mağduriyetleri gidermek için yasal düzenlemeler yapması bekleniyor. Özellikle, prim affı, yapılandırma veya tescil tarihinin işin yapıldığı tarihten değil de başvuru tarihinden başlatılması gibi çözümler üzerinde duruluyor. Ayrıca, sigortalıların bilgilendirilmesi ve teşvik edici düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği de vurgulanıyor.
Vatandaşların Beklentileri
Mağdur vatandaşlar, yetkililerden seslerini duymasını ve bir an önce çözüm üretmesini istiyor. “Yıllarca çalıştık ama sigortamız yok görünüyor. Şimdi borç çıktı, ne yapacağımızı şaşırdık” diyen bir esnaf, yaşadığı çaresizliği dile getiriyor. Bir başka mağdur ise “Bu durum sadece benim değil, binlerce insanın sorunu. Devletimizin bu konuda el atmasını bekliyoruz” şeklinde konuşuyor.
Sosyal güvenlik sistemi, toplumun tüm kesimlerini kapsayacak şekilde adil bir yapıya kavuşturulmalıdır. Tescil mağdurlarının yaşadığı sorunlar, çözülmediği sürece hem bireysel mağduriyetler devam edecek hem de devletin kayıt dışılıkla mücadelesi sekteye uğrayacaktır. Bu nedenle, konunun gündemde tutulması ve yetkililerin harekete geçmesi büyük önem taşıyor.
