Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS) Genel Başkanı Nurten Saydan, istisna kapsamındaki ürünler dışında ilaç kutularındaki basılı kullanma talimatlarının kaldırılarak dijital sisteme geçilmesine karşı çıktı. Saydan, bu uygulamanın özellikle yaşlı hastalar ve dijital erişim imkânı kısıtlı bireyler için ciddi sorunlar doğurabileceğini vurgulayarak, iki yöntemin birlikte kullanılması gerektiğini söyledi.
"Basılı talimatlar kritik bir işlev görüyor"
Saydan, yaptığı açıklamada ilaç kullanma talimatlarının hastaların tedavi sürecinde doğru bilgiye erişmesi açısından hayati önem taşıdığını belirtti. Özellikle kronik hastalığı olan, düzenli ilaç kullanan ve sağlık okuryazarlığı düşük bireyler için basılı talimatların hâlâ vazgeçilmez olduğunu ifade etti. Dijital sistemin tek başına yeterli olmayacağını savunan Saydan, "İki yöntem birlikte kullanılmalı. Dijital erişim imkânı olan hastalar için dijital talimatlar sunulabilir, ancak basılı talimatlar da mutlaka korunmalı" dedi.
TEİS Genel Başkanı, yaşlı nüfusun teknolojiye erişimde yaşadığı zorluklara dikkat çekerek, her hastanın akıllı telefon veya internet erişimine sahip olmadığını hatırlattı. Kırsal bölgelerde yaşayan, düşük gelirli veya engelli bireylerin dijital sisteme geçişte mağdur olabileceğini dile getirdi. Ayrıca, ilaç kullanımı sırasında acil bir durumda basılı talimata hızlıca başvurmanın önemine işaret etti.
Dijital dönüşümde hasta güvenliği vurgusu
Sağlık Bakanlığı'nın ilaç prospektüslerini dijital ortama taşıma planı, sektörde farklı tepkilere yol açtı. Bazı uzmanlar kâğıt israfının önlenmesi ve güncel bilgiye kolay erişim açısından dijital sistemin avantajlı olduğunu savunurken, TEİS gibi meslek örgütleri hasta güvenliğini ön plana çıkarıyor. Saydan, dijital sistemin altyapı sorunları, internet kesintileri veya cihaz yetersizliği gibi durumlarda hastaların bilgiye ulaşamamasının tedavi aksaklıklarına yol açabileceğini belirtti.
Eczanelerde hastalara ilaç teslimi sırasında basılı talimat bulunmamasının, eczacıların iş yükünü de artıracağını ifade eden Saydan, eczacıların her hasta için tek tek dijital talimatı açıklamak zorunda kalacağını söyledi. Bu durumun özellikle yoğun eczanelerde hizmet kalitesini düşürebileceğini ekledi.
Öneri: Hibrit model benimsenmeli
TEİS, ilaç prospektüslerinde hibrit bir modelin benimsenmesini öneriyor. Buna göre, dijital talimatlar QR kod veya benzeri yöntemlerle erişilebilir kılınırken, basılı talimatlar da kutularda yer almaya devam etmeli. Saydan, "Hasta hangi yöntemi tercih ediyorsa ona erişebilmeli. Bu, hasta hakları açısından da önemli" diye konuştu.
Sağlık politikalarında hasta odaklı yaklaşımın gerekliliğine vurgu yapan Saydan, karar alıcıların saha çalışanlarının ve hasta temsilcilerinin görüşlerini dikkate alması gerektiğini söyledi. İlaç prospektüslerinin kaldırılmasının aceleye getirilmemesi gerektiğini, geçiş sürecinin kademeli ve hasta bilgilendirmesi eşliğinde yürütülmesi gerektiğini belirtti.
Uygulamanın hayata geçirilmesi durumunda, özellikle 65 yaş üstü nüfusun yoğun olduğu bölgelerde bilgilendirme kampanyaları düzenlenmesi ve eczacılara destek sağlanması gerektiğini sözlerine ekledi.
İlaç prospektüslerinin dijitalleştirilmesi, dünya genelinde de tartışılan bir konu. Avrupa Birliği'nde bazı ülkeler elektronik ürün bilgisi (ePI) sistemine geçiş yaparken, basılı talimatları tamamen kaldırmak yerine isteğe bağlı hale getiren modeller uygulanıyor. Türkiye'deki düzenlemenin de bu dengeyi gözetmesi, hasta güvenliği ve bilgi erişimi açısından kritik önem taşıyor.
