TBMM Genel Kurulu'nda haziran ayında yaşanan ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran "sahte pusula" skandalına ilişkin TBMM Başkanlığı'ndan resmi bir açıklama geldi. Edinilen bilgilere göre, bir yasa teklifinin görüşmeleri sırasında pusula ile oylamaya katılan 60 milletvekilinden yalnızca 4'ünün Genel Kurul salonunda fiilen bulunduğu tespit edildi. Bu durum, yasama sürecinin güvenilirliğine gölge düşürdü.
Oylama Sırasında Salonun Boş Olduğu Ortaya Çıktı
Haziran ayında TBMM Genel Kurulu'nda görüşülen bir yasa teklifi sırasında, pusula ile yapılan oylamaya 60 milletvekilinin katıldığı kayıtlara geçti. Ancak daha sonra yapılan incelemelerde, bu milletvekillerinden sadece 4'ünün oylama anında salonda olduğu belirlendi. Diğer 56 milletvekilinin ise salonda bulunmadıkları halde oy kullandıkları iddia edildi. Olay, muhalefet partilerinin tepkisini çekerken, TBMM Başkanlığı konuya ilişkin bir açıklama yapma gereği duydu.
TBMM Başkanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, "Pusula gönderdikten sonra Genel Kurul'da bulunmayan milletvekillerinin tespiti halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılacağı" belirtildi. Açıklamada ayrıca, "TBMM Başkanlığı olarak yasama faaliyetlerinin şeffaf ve dürüst bir şekilde yürütülmesi için azami gayret gösterilmektedir" ifadelerine yer verildi.
Muhalefetten Sert Tepkiler
Olayın ortaya çıkmasının ardından muhalefet partileri konuyu Meclis gündemine taşıdı. CHP Grup Başkanvekili, yaptığı açıklamada, "Bu skandal, Meclis'in itibarını zedelemektedir. Milletvekillerinin salonda olmadıkları halde oy kullanmaları kabul edilemez. TBMM Başkanlığı'nı göreve davet ediyoruz" dedi. İYİ Parti cephesinden ise "Bu olay, yasama sürecine duyulan güveni sarsmıştır. Gerekli soruşturma derhal başlatılmalıdır" şeklinde bir açıklama geldi.
Muhalefet partileri, benzer olayların daha önce de yaşandığını iddia ederek, TBMM'nin oylama sisteminde köklü bir değişikliğe gidilmesi gerektiğini savundu. Özellikle elektronik oylama sistemine geçilmesi ve milletvekillerinin salonda bulunma zorunluluğunun etkin şekilde denetlenmesi talepleri öne çıktı.
TBMM Başkanlığı'ndan İnceleme Başlatıldı
TBMM Başkanlığı, konuyla ilgili idari bir inceleme başlatıldığını duyurdu. İnceleme kapsamında, oylama tutanakları ve güvenlik kamera kayıtlarının inceleneceği, gerekirse ilgili milletvekillerinin ifadelerine başvurulacağı öğrenildi. Başkanlık, inceleme sonucunda ortaya çıkacak duruma göre yasal işlem başlatılabileceğini bildirdi.
Konuya ilişkin TBMM İçtüzüğü'nde yer alan hükümler, milletvekillerinin oylamalara bizzat katılmasını zorunlu kılıyor. İçtüzük'ün ilgili maddelerine göre, oylamaya katılan milletvekillerinin salonda bulunması gerekiyor. Aksi halde, oyun geçersiz sayılması ve ilgili milletvekili hakkında disiplin işlemi uygulanması öngörülüyor. Ancak bugüne kadar bu kuralın ne ölçüde uygulandığı tartışma konusu.
Arka Plan: Daha Önce Benzer Olaylar Yaşandı mı?
TBMM'de zaman zaman benzer usulsüzlük iddiaları gündeme gelmişti. Özellikle yoğun gündemli dönemlerde, milletvekillerinin komisyon çalışmaları veya diğer toplantılar nedeniyle Genel Kurul'da bulunamadıkları, ancak oy kullandıkları yönünde iddialar zaman zaman basına yansımıştı. Ancak bu kez ortaya çıkan skandal, 60 milletvekilinden sadece 4'ünün salonda olması nedeniyle benzerlerinden ayrılıyor ve daha geniş bir usulsüzlük ağını işaret ediyor.
Uzmanlar, sorunun temelinde yatan nedenin, Meclis'teki oylama sisteminin yeterince denetlenmemesi ve milletvekillerinin fiziki katılımının etkin şekilde kontrol edilmemesi olduğunu belirtiyor. Elektronik oylama sistemine geçişin bu tür usulsüzlükleri büyük ölçüde engelleyeceği ifade ediliyor.
TBMM Başkanlığı'nın başlattığı incelemenin ne kadar süreceği ve hangi sonuçları doğuracağı merak konusu. Kamuoyu, yasama organının kendi içindeki bu tür usulsüzlüklere karşı ne kadar etkili bir denetim mekanizması geliştireceğini yakından takip ediyor.
