Türkiye'de çalışma yaşamını emekçi aleyhine yeniden şekillendirme süreci tüm hızıyla sürüyor. İstanbul'daki Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi'nin yemekhanesinde çalışan işçiler, uzun süredir çözülemeyen tazminat sorunuyla karşı karşıya. Aynı anda, TOKİ'nin birçok inşaat şantiyesinde taşeron firmaların kendi aralarında alt işverenlik zinciri oluşturması, işçi haklarını daha da kırılgan hale getiriyor. Belediye İşçileri Derneği, bu sorunların kalıcı çözümü için kapsamlı bir yasal düzenleme yapılmasını istiyor.
Çapa Tıp Fakültesi'nde Tazminat Krizi
Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi'nin yemekhane biriminde çalışan işçiler, kıdem tazminatı ve diğer yasal haklarının ödenmediği gerekçesiyle eylem yapıyor. İşçiler, yıllardır aynı işyerinde çalışmalarına rağmen taşeron firma değişiklikleri nedeniyle sürekli farklı işverenlerle muhatap olduklarını belirtiyor. Bu durum, işçilerin kıdem tazminatı birikimlerini kaybetmelerine yol açıyor. Hastane yönetimi ve taşeron firma arasında yapılan toplantılardan henüz bir sonuç çıkmazken, işçilerin eylemi sürüyor.
TOKİ İnşaatlarında Taşeronun Taşeronu
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın (TOKİ) yürüttüğü inşaat projelerinde de benzer bir tablo gözleniyor. Ana yüklenici firmalar, işlerini daha küçük taşeronlara devrederken, bu taşeronlar da kendi alt işverenlerini oluşturuyor. Ortaya çıkan çok katmanlı yapı, işçilerin sigortasız çalıştırılmasına, düşük ücretlere ve uzun mesailere neden oluyor. İnşaat işçileri, aylarca maaş alamadıklarını ve herhangi bir iş güvencesine sahip olmadıklarını ifade ediyor.
Belediye İşçileri Derneği'nden Çağrı
Belediye İşçileri Derneği, taşeron sisteminin yol açtığı sorunların çözümü için yasal düzenleme şart olduğunu vurguluyor. Dernek Başkanı, “Taşeron sisteminin kaldırılması veya sıkı denetim altına alınması gerekiyor. Aksi takdirde işçi mağduriyeti her geçen gün artacak” dedi. Dernek, belediyelerde ve kamu kurumlarında çalışan taşeron işçilerin doğrudan kadroya alınmasını talep ediyor. Benzer sorunların yaşandığı diğer kamu hastaneleri ve belediyelerde de eylemler devam ediyor.
Arka Plan ve Bağlam
Türkiye'de taşeron işçilik, 2000'li yılların başından itibaren yaygınlaştı. Özellikle kamu ihale yasasındaki değişikliklerle birlikte, belediyelerden hastanelere, okullardan inşaatlara kadar birçok alanda taşeron firmalar aracılığıyla işçi çalıştırma modeli benimsendi. 2017 yılında çıkarılan bir kanunla kamu kurumlarındaki taşeron işçilere kadro imkanı sağlansa da, bu düzenleme beklentileri karşılamadı. Binlerce işçi halen taşeron statüsünde çalışmaya devam ediyor. İşçi sendikaları ve sivil toplum örgütleri, taşeron sisteminin tamamen kaldırılması için mücadele ediyor.
