Bir dönem kilogram fiyatı 200 lirayı bulan ancak şimdilerde 5-6 liraya kadar gerileyen tarım ürünü, hasat döneminde üreticinin elinde kaldı. Yetiştiriciler, maliyeti 10 lirayı bulan ürünlerini 5 liraya dahi satamazken, tonlarca ürün depolarda bekliyor. Bölgedeki çiftçiler, duruma acil çözüm bulunmasını istiyor.
Fiyatlar dip yaptı, üretici mağdur
Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden birinde yetiştirilen ve geçen yılki fiyatıyla üreticinin yüzünü güldüren ürün, bu yıl beklenmedik bir düşüşle karşı karşıya. Hasat döneminin başlamasıyla birlikte piyasaya arz edilen ürünün fiyatı, talebin yetersiz olması nedeniyle hızla geriledi. Birkaç ay öncesine kadar kilosu 150-200 lira arasında alıcı bulan ürün, şimdi tarlada 5-6 liraya kadar geriledi.
Üreticiler, artan maliyetlere rağmen bu fiyatlarla ancak zarar ettiklerini belirtiyor. Gübre, ilaç, mazot ve işçilik giderlerinin kilosu 10 lirayı bulduğunu ifade eden çiftçiler, ürünlerini toplamaya bile değmeyeceğini söylüyor. Bazı üreticiler tarlada bırakma noktasına gelirken, hasat edenler ise depolarda ürünlerini satmayı bekliyor.
Depolarda tonlarca ürün kaldı
Bölgedeki tarım işletmelerinde yapılan incelemelerde, depolarda tonlarca ürünün beklediği görülüyor. Ürünün bozulmaması için soğuk hava depolarında muhafaza edilmeye çalışılan ürünler, her geçen gün artan depolama maliyetleriyle birlikte üreticinin yükünü daha da artırıyor. Soğuk hava deposu işletmecileri de ürünlerin alıcı bulamamasından dolayı sıkıntı yaşadıklarını dile getiriyor.
Konuyla ilgili açıklama yapan Ziraat Odası Başkanı, "Geçen yıl çok iyi para kazanan üreticimiz, bu yıl bu fiyatları görünce şok yaşıyor. Devletin bir an önce harekete geçip bu ürünü alması ya da ihracatın önünü açması gerekiyor. Aksi takdirde önümüzdeki yıl birçok üretici bu işi bırakacak" dedi.
İhracat umudu sönüyor
Bir dönem dış pazarda da ilgi gören ürünün ihracatında yaşanan sıkıntılar, fiyatların düşmesinde önemli bir etken olarak değerlendiriliyor. Sektör temsilcilerine göre, ihracatçılar yüksek fiyatlar nedeniyle alternatif ülkelere yönelmiş durumda. Bu da iç piyasada talebin düşmesine ve fiyatların gerilemesine neden oluyor. Ayrıca, bazı ülkelerin uyguladığı tarife ve kotalar da ihracatı zorlaştırıyor.
Üreticiler, yetkililerden ihracat desteği ve pazar bulma konusunda yardım istiyor. Ayrıca, Tarım Kredi Kooperatifi veya Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) gibi kurumların ürünü alması halinde fiyatların bir nebze olsun toparlanabileceği ifade ediliyor. Ancak bu konuda henüz somut bir gelişme yaşanmadı.
Üretici ne yapmak istiyor?
Çiftçiler, bir taraftan ürünlerini satmaya çalışırken diğer taraftan da bu durumun kalıcı olmaması için alternatif arayışlara yöneliyor. Bazı üreticiler, ürünlerini işleyerek katma değerli ürünler elde etmek istediklerini belirtiyor. Ancak bu alanda da yeterli tesis ve destek olmadığı için çiftçiler çaresiz durumda.
Yoğun emek vererek yetiştirdikleri ürünlerin bu kadar düşük fiyata satılmasının kendilerini zor durumda bıraktığını ifade eden çiftçiler, banka kredilerini geri ödeyemez hale geldiklerini dile getiriyor. Bu mağduriyetin giderilmesi için bir an önce harekete geçilmesi gerektiğini vurguluyorlar.
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan ekonomistler ise tarımda planlama eksikliğine dikkat çekiyor. Üretimin talebe göre planlanmaması, fiyat istikrarsızlığını her yıl yeniden gündeme getiriyor. Uzmanlar, tarımsal destekleme sisteminin yeniden yapılandırılması ve çiftçilere doğru yönlendirme yapılması gerektiğini savunuyor.
