Milyonlarca öğrenci için ders zili haftaya çalıyor. Yeni eğitim-öğretim yılı hazırlıkları sürerken, velilerin bütçesi kırtasiyeden giyime, servisten kantine kadar birçok kalemde artan fiyatlarla sarsılıyor. Yapılan araştırmalar, okul ihtiyaçlarındaki fiyat artışlarının yıllık resmi enflasyon oranını geride bıraktığını gösteriyor. Özellikle servis ücretlerindeki fahiş zamlar, velilerin en çok dile getirdiği sorun haline gelmiş durumda.
Velilerin bütçesi zorlanıyor
Okul alışverişi yapan veliler, fiyatların geçen yıla göre neredeyse iki katına çıktığını belirtiyor. Bir ilkokul öğrencisinin temel ihtiyaçları olan defter, kalem, silgi, okul çantası ve beslenme çantası gibi ürünlerin toplam maliyeti, asgari ücretin önemli bir kısmını oluşturuyor. Ortaokul ve lise çağındaki öğrenciler için ise kaynak kitap, hesap makinesi, geometri seti gibi ek harcamalar da cabası. Kırtasiye malzemelerine gelen zamlar, ailelerin okul hazırlığı için ayırdığı bütçeyi ciddi şekilde aşıyor.
Giyim tarafında da durum farklı değil. Okul üniforması, spor ayakkabısı ve mont gibi zorunlu kıyafetlerin fiyatlarındaki artış, dar gelirli aileleri zorluyor. Bazı veliler, ikinci el ürünlere yönelerek veya kıyafetleri bir sonraki yıla uyarlayarak tasarruf etmeye çalışıyor. Ancak yine de bütçeler yetmiyor.
Servis ücretleri şikayet listesinin başında
Okul servis ücretlerine yapılan zamlar, velilerin en çok tepki gösterdiği konu. Birçok ilde servis ücretleri yüzde 100'e varan oranlarda artırıldı. Veliler, "Tarife var uyan yok" diyerek, belirlenen tarifelerin üzerinde ücret talep edildiğini savunuyor. Özellikle büyükşehirlerde uzun mesafeli servis güzergahlarında ücretler daha da yüksek. Bazı aileler, servis yerine çocuklarını kendi imkanlarıyla okula götürmeyi tercih ediyor. Ancak bu da trafik yoğunluğu ve güvenlik endişeleri nedeniyle her zaman mümkün olmuyor.
Kantin fiyatları da velilerin şikayet ettiği diğer bir kalem. Okul kantinlerinde satılan tost, simit, meyve suyu gibi ürünlerin fiyatları, geçen yıla göre önemli ölçüde artmış durumda. Öğrencilere harçlık veren aileler, çocuklarının sağlıklı beslenmesi için daha fazla para harcamak zorunda kalıyor.
Uzmanlar ne diyor?
Eğitim ekonomisi uzmanları, okul masraflarındaki artışın ailelerin genel bütçesini olumsuz etkilediğini vurguluyor. Artan maliyetler, özellikle dar gelirli ailelerin çocuklarının eğitimine erişimini zorlaştırabiliyor. Uzmanlar, devletin eğitim yardımlarını artırması ve okul servis ücretlerinde denetimlerin sıkılaştırılması gerektiğini belirtiyor. Ayrıca, okul kantinlerinde fiyat tarifelerine uyulup uyulmadığının denetlenmesi gerektiği de dile getiriliyor.
Devlet destekleri yeterli mi?
Hükümet, dar gelirli ailelere yönelik eğitim yardımları kapsamında bazı destekler sağlıyor. Ancak bu yardımların güncel fiyat artışları karşısında yetersiz kaldığı eleştirisi yaygın. Veliler, eğitim yardımlarının artırılmasını ve kapsamının genişletilmesini talep ediyor. Öte yandan, bazı belediyelerin ücretsiz kırtasiye ve giyim yardımı yaptığı da biliniyor. Ancak bu yardımların da sınırlı sayıda aileye ulaştığı ifade ediliyor.
Sonuç: Eğitim masrafları aileleri zorluyor
Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde okul masraflarındaki artış, velilerin omuzlarındaki yükü ağırlaştırıyor. Kırtasiyeden giyime, servisten kantine kadar geniş bir yelpazede yaşanan fiyat artışları, yıllık enflasyonun üzerinde seyrediyor. Özellikle servis ücretlerindeki fahiş zamlar, velilerin tepkisini çekiyor. Eğitim, her çocuğun hakkıdır ve bu hakkın maddi engellerle kısıtlanmaması gerekir. Yetkililerin, ailelerin bu zorlu süreçte yanında olması ve denetimleri artırması bekleniyor. Aksi halde, eğitimde fırsat eşitliği daha da zarar görebilir.
