İstanbul Devlet Tiyatrosu, Gazze'de yaşanan soykırımı ve ayakta kalma mücadelesi veren bir ailenin direnişini sahneye taşıyan "Sumud (Gazze)" adlı oyunu, Atatürk Kültür Merkezi'nde (AKM) prömiyerle seyirciyle buluşturdu. Oyun sonrası açıklama yapan Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Tamer Karadağlı, "Kayıtsız kalamazdık, kalmadık, kalmayacağız" sözleriyle sanatın toplumsal sorumluluğuna vurgu yaptı.
Sanatın vicdanı: Sumud
Prömiyer gecesinde salonu dolduran seyirciler, oyun boyunca duygusal anlar yaşadı. Gösterim sonunda uzun süre alkışlanan ekip, ayakta alkışlandı. Tamer Karadağlı, oyunun sadece bir tiyatro eseri değil, aynı zamanda bir vicdan muhasebesi olduğunu belirterek, "Bu sahnede anlatılan hikâye, insanlığın ortak acısıdır. Sanatçılar olarak susamazdık. Gazze'de yaşananlar karşısında sessiz kalmak, insanlığa ihanet olurdu" diye konuştu.
Oyunun yazarı ve yönetmeni hakkında detaylı bilgi verilmezken, eserin Gazze'deki bir ailenin günlük yaşam mücadelesini, direnişini ve umudunu sahneye taşıdığı öğrenildi. Dekor ve kostüm tasarımıyla da dikkat çeken prodüksiyon, seyirciyi savaşın ortasına götüren bir atmosfer yaratıyor.
"Kayıtsız kalamazdık"
Gösterim sonrası gazetecilerin sorularını yanıtlayan Karadağlı, Devlet Tiyatroları olarak toplumsal olaylara duyarsız kalamayacaklarını ifade etti. "Biz sanat kurumu olarak sadece estetik değil, aynı zamanda insani değerleri de ön planda tutmak zorundayız. Gazze'de yaşananlar tüm dünyanın gözü önünde gerçekleşiyor. Bu konuda farkındalık yaratmak, sesimizi duyurmak bizim görevimiz" dedi. Karadağlı, oyunun sahnelenmesinde emeği geçen tüm ekibe teşekkür ederek, "Bu oyun, sanatın gücünü gösteren bir örnektir. Umarım daha geniş kitlelere ulaşır" ifadelerini kullandı.
Devlet Tiyatroları'nın vizyonu
Tamer Karadağlı'nın konuşması, Devlet Tiyatroları'nın son dönemdeki sanatsal yönelimi hakkında da ipuçları veriyor. Karadağlı göreve geldiğinden bu yana, toplumsal konulara eğilen, güncel sorunları sahneye taşıyan oyunlara ağırlık verildiği gözlemleniyor. Sumud (Gazze) da bu çizginin en çarpıcı örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Sanat camiasında, devlet tiyatrolarının böylesi hassas bir konuyu sahnelemesi takdirle karşılanırken, bazı çevreler ise sanatın siyasetten ayrı tutulması gerektiğini savunuyor. Ancak Karadağlı, sanatın hayatın aynası olduğunu ve hayatın içindeki acıları görmezden gelemeyeceklerini vurguluyor.
Gazze'deki insani kriz
Oyunun prömiyeri, Gazze'de devam eden insani krizin gölgesinde gerçekleşti. İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları sonucunda binlerce sivil hayatını kaybederken, altyapı büyük ölçüde çökmüş durumda. Uluslararası kuruluşlar, bölgede acil ateşkes çağrısı yaparken, sanat dünyasından da dayanışma mesajları yükseliyor. Sumud oyunu, bu dayanışmanın bir parçası olarak sahnelendi. Oyunun adı olan "Sumud", Arapça'da "dayanma, direnme, ayakta kalma" anlamlarına geliyor ve Filistin halkının direnişini simgeliyor.
Prömiyere katılan seyirciler arasında sanatçılar, akademisyenler ve sivil toplum temsilcileri de vardı. Gösterim sonrası bazı seyirciler, oyunun kendilerini derinden etkilediğini ve Gazze'deki durumu bir kez daha hatırlattığını dile getirdi. Oyunun önümüzdeki günlerde de sahnelenmeye devam edeceği ve Türkiye'nin farklı şehirlerinde de seyirciyle buluşacağı öğrenildi.
Sanat ve siyaset tartışması
Sumud (Gazze) oyunu, sanatın siyasi mesaj verme aracı olarak kullanılması tartışmasını da beraberinde getirdi. Kimi kesimler, Devlet Tiyatroları'nın böylesi bir oyunu sahnelemesini "sanatın evrensel diliyle insanlık dramına dikkat çekmek" olarak yorumlarken, kimileri ise "tek taraflı bir bakış açısı" olarak eleştiriyor. Ancak Tamer Karadağlı, bu tür eleştirilere kapıyı kapatmıyor: "Bizim amacımız siyaset yapmak değil, insanın acısını paylaşmak. Gazze'de yaşananlar bir insanlık suçudur ve sanat bunu görmezden gelemez."
Oyunun metni, Gazze'de yaşayan bir ailenin gözünden savaşın yıkımını anlatırken, aynı zamanda umudun ve direncin hikâyesini işliyor. Seyirci, sahnede bir yandan yıkımı izlerken, diğer yandan ailenin ayakta kalma çabasına tanıklık ediyor. Bu yönüyle oyun, sadece bir savaş eleştirisi değil, aynı zamanda bir yaşam mücadelesi destanı olarak nitelendiriliyor.
Sonuç: Sanatın sorumluluğu
Tamer Karadağlı'nın "Kayıtsız kalamazdık, kalmadık, kalmayacağız" sözleri, sanatın toplumsal sorumluluğunu bir kez daha hatırlatıyor. Devlet Tiyatroları'nın böylesi bir oyunu repertuvarına alması, sanat kurumlarının güncel olaylara duyarlılığını gösteriyor. Ancak bu tür girişimlerin etkisi, sadece sahneyle sınırlı kalmayıp, toplumsal farkındalık yaratma noktasında da önem taşıyor. Gazze'de yaşanan trajedi devam ederken, sanatçıların sesini yükseltmesi, belki de en çok ihtiyaç duyulan şey: insanlığın vicdanına dokunmak.
