Tarım ve Orman Bakanlığı, içme sütü ve et ürünlerine ilişkin yönetmeliklerde kapsamlı değişikliklere gitti. Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenlemelerle sütler artık yağ oranlarına göre dört kategoriye ayrılacak: "tam yağlı", "yağlı", "yarım yağlı" ve "yağsız". Ayrıca, süt ürünlerinde "doğal" ifadesinin kullanımı yalnızca tam yağlı ve yağlı sütlerle sınırlandırıldı. Et ürünlerinde ise hazır kıyma satışı tamamen yasaklandı; bazı ifadelerin kullanımı da yasak kapsamına alındı.
Sütte Yeni Sınıflandırma ve 'Doğal' Kısıtlaması
Yeni yönetmelikle birlikte içme sütleri, yağ içeriğine göre dört gruba ayrılıyor. Buna göre, yağ oranı en az %3,5 olan sütler "tam yağlı", %1,5 ile %3,5 arasında olanlar "yağlı", %0,5 ile %1,5 arasında olanlar "yarım yağlı" ve %0,5'in altında olanlar "yağsız" olarak etiketlenecek. Daha önce kullanılan "yağlı süt", "yarım yağlı süt" gibi ifadeler yerine bu yeni terimler standart hale gelecek.
En dikkat çeken değişikliklerden biri de "doğal" ibaresinin kullanımına getirilen kısıtlama oldu. Artık sadece tam yağlı ve yağlı sütler "doğal" olarak adlandırılabilecek. Yarım yağlı ve yağsız sütlerde bu ifade kullanılamayacak. Bakanlık yetkilileri, bu düzenlemenin tüketiciyi yanıltıcı reklam ve etiketlerden korumayı amaçladığını belirtiyor. Ayrıca, sütlere şeker ve aroma eklenmesi de yeni kurallarla sınırlandırıldı; aromalı sütlerde doğal olmayan katkı maddelerinin kullanımına ilişkin daha sıkı denetimler getirildi.
Et Ürünlerinde Hazır Kıyma Dönemi Sona Erdi
Et ve et ürünleri sektöründe de önemli değişiklikler var. Yeni düzenlemeye göre, marketlerde ve kasaplarda hazır kıyma satışı tamamen yasaklandı. Tüketiciler artık kıymayı, gözlerinin önünde çekilmiş olarak alabilecek. Bu uygulama, kıymanın içeriğine yönelik şüpheleri ortadan kaldırmayı ve gıda güvenliğini artırmayı hedefliyor. Ayrıca, et ürünlerinde "taze", "doğal" gibi ifadelerin kullanımı da belirli kurallara bağlandı. Örneğin, "taze" ifadesi sadece kesim tarihinden itibaren belirli bir süre içinde satılan ürünler için kullanılabilecek.
Sektör temsilcileri, hazır kıyma yasağının özellikle küçük esnafı olumsuz etkileyebileceğini dile getiriyor. Tüketici dernekleri ise uygulamayı olumlu karşılıyor; çünkü hazır kıymada farklı et türlerinin karıştırılması veya yağ oranının yüksek gösterilmesi gibi sorunlar sıkça yaşanıyordu. Yeni düzenlemeyle birlikte kıyma, müşterinin talebine göre ve hijyenik koşullarda çekilecek.
Arka Plan: Gıda Güvenliğinde Yeni Dönem
Bu düzenlemeler, son yıllarda artan gıda güvenliği endişelerine yanıt olarak geldi. Tüketicilerin etiketlerdeki ifadeler konusunda kafasının karışması, "doğal" gibi terimlerin yanlış kullanımı ve hazır kıymada yaşanan olumsuzluklar, Bakanlığı harekete geçirdi. Tarım ve Orman Bakanlığı, daha önce de benzer şekilde bal, zeytinyağı ve peynir gibi ürünlerde taklit ve tağşişle mücadele kapsamında düzenlemeler yapmıştı. Yeni kurallar, 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek ve sektördeki tüm işletmeler bu tarihe kadar uyum sağlamak zorunda.
Uzman Görüşleri ve Beklentiler
Gıda mühendisleri, yeni düzenlemelerin tüketici bilincini artıracağını ancak denetimlerin sıkı tutulması gerektiğini vurguluyor. Özellikle süt ürünlerinde "doğal" ifadesinin sadece belirli ürünlerde kullanılmasının, diğer ürünlerin doğal olmadığı algısı yaratabileceğine dikkat çekiliyor. Ancak Bakanlık, bunun bir yanıltmaca olmadığını, sadece katkı maddesi içermeyen ve belirli yağ oranına sahip sütlerin "doğal" olarak nitelendirilebileceğini belirtiyor. Et sektöründe ise hazır kıyma yasağının, kıyma fiyatlarında artışa neden olabileceği öngörülüyor. Tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarının değişmesi ve kasap reyonlarında daha fazla zaman geçirmesi bekleniyor.
Önümüzdeki dönemde, bu düzenlemelerin etkileri yakından izlenecek. Gıda fiyatları, tüketici tercihleri ve sektördeki rekabet koşulları, yeni kuralların başarısını belirleyecek. Tarım ve Orman Bakanlığı, denetimlerin artırılacağını ve aykırı uygulamalara ağır cezalar verileceğini duyurdu. Tüketicilerin de bilinçli hareket ederek etiketleri dikkatlice okuması ve şüpheli durumları Bakanlığa bildirmesi isteniyor.
