Suriye'de Cihatçı HTŞ kontrolündeki yönetim, Yemen'deki savaşa katılabileceği yönündeki iddiaları resmen yalanladı. Yönetim sözcüsü, hükümet destekli güçler ile İran destekli Husiler arasında süren çatışmalara müdahil olma planlarının bulunmadığını açıkladı. Açıklama, bölgede artan gerilim ve Suriye'nin olası rolüne dair spekülasyonları sonlandırmayı amaçlıyor.
Yalanlama açıklamasının ayrıntıları
HTŞ kontrolündeki Suriye yönetiminden yapılan yazılı açıklamada, "Yemen'deki savaşa katılacağımıza dair iddialar gerçeği yansıtmamaktadır. Suriye halkının çıkarları doğrultusunda hareket ediyoruz ve bölgesel çatışmalarda taraf olma gibi bir niyetimiz yok" ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca, bu tür haberlerin Suriye'nin istikrarını hedef alan dezenformasyon kampanyalarının parçası olduğu vurgulandı.
İddialar, son dönemde Yemen'de Husiler ile Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri arasındaki çatışmaların yoğunlaşmasının ardından ortaya atılmıştı. Bazı bölgesel medya organları, Suriye'nin İran'a karşı denge unsuru olarak Yemen'de aktif rol alabileceğini öne sürmüştü. Ancak Şam yönetimi, bu tür spekülasyonları reddederek, dış politikada bağımsız bir çizgi izlediklerini belirtti.
Bölgesel bağlam ve arka plan
Suriye, yıllardır süren iç savaşın ardından kırılgan bir dönemden geçiyor. HTŞ'nin kontrolündeki bölgelerde görece istikrar sağlanmış olsa da, ülkenin kuzeyinde ve doğusunda farklı aktörlerin etkisi devam ediyor. Yemen'de ise İran destekli Husiler, 2014'ten bu yana başkent Sana'a dahil geniş bir alanı kontrol ediyor. Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Husilerin ilerleyişini durdurmak için 2015'ten beri askeri operasyonlar düzenliyor.
İran'ın hem Suriye'de hem de Yemen'de nüfuz sahibi olduğu biliniyor. Ancak Suriye'deki HTŞ yönetimi, İran'la mesafeli bir ilişki sürdürüyor. Uzmanlar, Suriye'nin Yemen'e müdahil olmasının kendi iç sorunlarını daha da derinleştirebileceğini ve böyle bir adımın bölgesel dengeleri alt üst edebileceğini belirtiyor.
Yemen'deki çatışmalar, son aylarda yeniden alevlenmiş durumda. Husiler, Marib ve çevresinde ilerleyişini sürdürürken, koalisyon güçleri hava saldırılarıyla karşılık veriyor. Birleşmiş Milletler, Yemen'deki insani krizin dünyanın en büyük krizlerinden biri olduğunu ve 20 milyondan fazla insanın yardıma muhtaç olduğunu raporluyor.
Suriye'nin Yemen'e asker gönderme iddiaları ilk kez ortaya atılmadı. Geçmişte de benzer spekülasyonlar gündeme gelmiş, ancak Suriye yönetimi her seferinde bu iddiaları yalanlamıştı. Bu kez de benzer bir tutum sergilenmesi, bölgesel aktörlerin Suriye'yi Yemen denklemine çekme çabalarının sonuçsuz kaldığını gösteriyor.
Uluslararası tepkiler ve olası sonuçlar
Suriye'nin açıklaması, uluslararası kamuoyunda dikkatle karşılandı. Birleşmiş Milletler ve bazı Batılı ülkeler, Suriye'nin Yemen'e müdahil olmaması gerektiğini, aksi halde bölgesel istikrarın daha da bozulacağını dile getirdi. Rusya ve İran'dan ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Uzmanlar, Suriye'nin Yemen'e katılma ihtimalinin düşük olduğunu, zira HTŞ yönetiminin önceliğinin iç istikrarı sağlamak ve ekonomiyi canlandırmak olduğunu vurguluyor. Ayrıca, Suriye'nin Yemen'de askeri varlık göstermesinin İran ile doğrudan karşı karşıya gelme riski taşıdığı ve bunun Şam için büyük bir tehdit oluşturduğu belirtiliyor.
Yemen'deki savaş, bölgesel güçlerin vekalet savaşına dönüşmüş durumda. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri koalisyon içinde yer alırken, İran Husilere destek veriyor. Suriye'nin bu denkleme dahil olması, çatışmayı daha da genişletebilir ve Orta Doğu'da yeni bir gerilim hattı oluşturabilir.
Suriye yönetiminin yalanlaması, bölgesel aktörlere "Suriye'yi Yemen'e çekmeye çalışmayın" mesajı olarak yorumlanıyor. Şam, öncelikle iç savaşın yaralarını sarmaya ve ülkeyi yeniden inşa etmeye odaklanmış durumda. Bu nedenle, Yemen gibi uzak bir çatışmaya asker göndermesi beklenmiyor.
Bağımsız değerlendirme
Suriye'nin Yemen savaşına katılacağı iddiaları, bölgedeki güç mücadelesinin bir yansıması olarak görülebilir. Ancak HTŞ kontrolündeki yönetimin böyle bir adım atması, hem askeri hem de siyasi açıdan riskli. Suriye'nin önceliği, kendi toprak bütünlüğünü korumak ve ekonomik kalkınmayı sağlamak. Yemen'de taraf olmak, bu hedeflere hizmet etmez. Dolayısıyla yalanlama, gerçekçi bir tutum olarak öne çıkıyor. Yine de bölgesel gerilimin tırmanması halinde, Suriye'nin pozisyonu yeniden tartışılabilir. Uluslararası toplumun, Suriye'yi Yemen'e çekmeye yönelik her türlü girişimi engellemesi, bölgesel barış için kritik önem taşıyor.
