Suriye, uzun süredir devam eden iç savaşın gölgesinde, bölgesel ve küresel güçlerin nüfuz mücadelesine sahne oluyor. Bu mücadelenin en son örneği, İsrail'in 18 Ağustos'ta Suriye'nin kuzeybatısındaki Ebu Zuhur askeri havalimanına düzenlediği saldırı oldu. Saldırı, yalnızca askeri bir hedefi vurmakla kalmadı; aynı zamanda Suriye'deki güç dengelerini yeniden şekillendirebilecek kritik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu vuruşun, İsrail'in İran ve müttefiklerinin Suriye'deki varlığına yönelik artan endişelerinin bir yansıması olduğunu belirtiyor.
Ebu Zuhur Saldırısının Ayrıntıları ve Stratejik Önemi
İsrail'in Ebu Zuhur üssüne yönelik saldırısı, bölgedeki askeri dengeler açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Ebu Zuhur, Halep'in güneydoğusunda, stratejik bir konumda yer alıyor ve uzun süredir Suriye ordusu ile müttefiklerinin kontrolünde bulunuyor. Ancak üs, son yıllarda İran destekli milislerin ve Hizbullah'ın faaliyetleri için de bir lojistik merkez haline gelmişti. Saldırı, bu grupların hareket kabiliyetini kısıtlama amacı taşıyor gibi görünüyor.
İsrail, yaklaşık bir yıldır Suriye'deki hedeflere yönelik hava saldırılarını artırmış durumda. Bu saldırıların çoğu, İran'ın Suriye'deki askeri altyapısını ve silah sevkiyatlarını hedef alıyor. Ancak Ebu Zuhur saldırısı, doğrudan Suriye hükümetine ait bir tesisin vurulması açısından farklı bir nitelik taşıyor. Bu durum, İsrail'in Suriye'deki varlığını yalnızca İran'ın bir uzantısı olarak görmediğini, aynı zamanda Esad rejiminin kendisini de hedef alabileceğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Bölgesel analistlere göre, İsrail'in bu hamlesi, Suriye'deki nüfuz mücadelesinde yeni bir aşamaya işaret ediyor. Bir yanda İran ve Rusya'nın desteklediği Esad rejimi, diğer yanda ABD, Türkiye ve İsrail'in çeşitli gruplar üzerinden yürüttüğü politikalar, ülkeyi iki ana nüfuz alanına bölmüş durumda. Bu bölünme, Suriye'nin toprak bütünlüğünün yanı sıra bölgesel istikrarı da tehdit ediyor.
İki Nüfuz Alanı ve Bölgesel Güç Mücadelesi
Suriye'deki nüfuz mücadelesi, ülkeyi adeta ikiye bölmüş durumda. Batı ve güney bölgelerinde ABD öncülüğündeki koalisyonun desteklediği Kürt gruplar, kuzeybatıda Türkiye'nin desteklediği muhalifler, kuzeydoğuda ise rejim ve müttefikleri etkili. Bu yapı, ülkenin kuzey ve doğusunu kapsayan bir bölgede ABD'nin, batı ve güneydoğusunu kapsayan bir bölgede ise Rusya-İran ittifakının kontrolünü öngörüyor. İsrail ise, özellikle Golan Tepeleri sınırında ve güneydeki Dera ilinde etkinliğini artırarak üçüncü bir güç olarak ortaya çıkıyor.
İki nüfuz alanı arasındaki çizgi, askeri olduğu kadar ekonomik ve siyasi düzeyde de belirginleşiyor. Rusya'nın tahıl koridoru anlaşmaları ve enerji projeleri ile İran'ın Şii milisler üzerinden kurduğu hakimiyet, kuzey bölgesinde yoğunlaşıyor. ABD ise, doğudaki petrol sahalarını kontrol ederek DAEŞ'in yeniden canlanmasını önlemeyi amaçlıyor. Bu durum, ülkenin kaynaklarının iki ana güç arasında paylaşılmasına yol açıyor ve gelecekteki bir çözümün önünde engel teşkil ediyor.
İsrail'in son vuruşu, bu iki kutuplu yapıya bir uyarı niteliği taşıyor. İsrail, kendi güvenlik çıkarları doğrultusunda Suriye'nin güneyinde bir tampon bölge oluşturma ve İran'ın buradaki varlığını sınırlandırma konusunda kararlı görünüyor. Bu durum, bölgesel güçler arasındaki gerilimi artırırken, özellikle Rusya ve İran'ın tepkisini çekebilir.
Bağlam ve Değerlendirme
Suriye'deki bu iki nüfuz alanı sorunu, sadece iç savaşın dinamikleriyle sınırlı değil; aynı zamanda uluslararası ilişkilerdeki büyük güçler arasındaki rekabetin de bir yansıması. ABD'nin askeri varlığını azaltması ve Rusya'nın Ukrayna savaşı nedeniyle dikkatinin dağılması, bölgede yeni güç boşlukları yaratabilir. Bu bağlamda, İsrail'in artan saldırganlığı, bu güç boşluklarını kendi lehine kullanma çabası olarak okunabilir.
Ancak uzmanlar, bu tür tek taraflı hamlelerin, Suriye'deki siyasi çözümü daha da uzaklaştırdığına dikkat çekiyor. Astana süreci ve Cenevre görüşmeleri gibi diplomatik girişimler, iki nüfuz alanı arasında köprü kurmayı hedefliyordu; ancak tarafların birbirine güvenmemesi ve dış güçlerin müdahalesi, bu çabaları sonuçsuz bırakıyor. İsrail'in hava saldırıları, bu diplomatik çabaları baltalayarak çatışmanın sürmesine neden oluyor.
Sonuç olarak, Suriye'deki iki nüfuz alanı sorunu, yalnızca askeri değil, aynı zamanda siyasi ve ekonomik boyutlarıyla da çözüm bekleyen bir kriz olarak duruyor. İsrail'in Ebu Zuhur saldırısı, bu krizin derinleşmesine katkıda bulunan son halka oldu. Bölgesel ve küresel güçlerin Suriye politikalarını gözden geçirmeleri ve kalıcı bir barış için ortak bir zemin bulmaları gerekiyor. Aksi takdirde, Suriye'nin kaderi, uluslararası çıkar çatışmalarının bir kurbanı olarak kalmaya devam edecek.
