Haziran ayının ilk günüyle birlikte yurdu etkisine alan güneşli hava, beraberinde yeni bir uyarıyı getirdi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve küresel iklim modelleri, bu yaz Türkiye'de ‘Süper El Nino’ etkisiyle rekor sıcaklıklar görülebileceğini belirtiyor. Özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde termometrelerin mevsim normallerinin 5-7 derece üzerine çıkması bekleniyor. Uzmanlar, aşırı sıcakların kuraklık, orman yangınları ve ani seller gibi afetleri tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
Süper El Nino nedir ve Türkiye'yi nasıl etkileyecek?
El Nino, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde deniz suyu sıcaklığının mevsim normallerinin üzerine çıkmasıyla oluşan iklim modeli olarak tanımlanıyor. Bu yıl ise ‘Süper El Nino’ olarak adlandırılan ve daha şiddetli etkileri olan bir döngü bekleniyor. Küresel çapta hava desenlerini değiştiren El Nino, Türkiye'de yaz aylarında sıcaklık artışlarına ve yağış rejiminde dengesizliklere yol açabiliyor. İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Orhan Şen, “Süper El Nino yıllarında Türkiye'de sıcaklık rekorları kırılma olasılığı yüksektir. Özellikle iç bölgelerde termometreler 45 dereceyi görebilir” dedi.
Olası riskler: Kuraklık, yangın ve su krizi
Meteoroloji uzmanları, aşırı sıcakların beraberinde ciddi riskler getirdiğine dikkat çekiyor. Yüksek sıcaklıkla birlikte buharlaşma artacak, baraj doluluk oranları düşecek. Özellikle tarım alanlarında sulama suyu sıkıntısı baş gösterebilir. Ayrıca, sıcak ve kuru hava koşulları orman yangınları için uygun zemin hazırlıyor. Geçen yıl yaşanan büyük orman yangınlarının benzerlerinin bu yıl da yaşanabileceği uyarısı yapılıyor. Bunun yanında, aşırı ısınan hava kütlelerinin oluşturduğu kuvvetli konveksiyonel yağışlar ani sel ve dolu olaylarına neden olabilir.
Yetkililerden uyarılar ve alınması gereken önlemler
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, vatandaşları aşırı sıcaklara karşı dikkatli olmaya çağırdı. Özellikle kronik rahatsızlığı olanların, yaşlıların ve çocukların güneşin dik olduğu saatlerde dışarı çıkmaması tavsiye ediliyor. Belediyeler ise sıcak hava dalgalarına karşı erken uyarı sistemlerini devreye sokarken, orman yangınlarına karşı havadan ve karadan izleme çalışmalarını yoğunlaştırdı. Tarım ve Orman Bakanlığı, çiftçilere sulama konusunda uyarılarda bulunurken, su tasarrufu çağrısı yaptı.
Uzun vadeli iklim değişikliği ve El Nino ilişkisi
Uzmanlar, Süper El Nino olaylarının küresel iklim değişikliğiyle birlikte daha sık ve şiddetli görülmeye başladığını belirtiyor. IPCC raporlarına göre, sera gazı emisyonları azaltılmazsa El Nino gibi doğal iklim varyasyonlarının etkileri katlanarak artacak. Türkiye, Akdeniz Havzası'nda yer aldığı için iklim değişikliğinin en olumsuz etkilenecek bölgeler arasında gösteriliyor. Bu nedenle, sıcak hava dalgalarına karşı kentsel planlama ve tarım politikalarının gözden geçirilmesi gerekiyor.
Yaz mevsiminin başlangıcında gelen bu uyarılar, Türkiye'nin iklim krizine karşı hazırlıklı olması gerektiğini bir kez daha gösteriyor. Sıcaklık rekorları, kuraklık ve yangın gibi olayların artık bir istisna değil, yeni normalin parçası olduğu gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız.
