İstanbul'da faaliyet gösteren bir suç örgütüne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında tutuklanan şüpheliler, ifadelerinde örgüte katılım süreçlerini ve eleman temin yöntemlerini detaylandırdı. Aralarında 18 yaşından küçüklerin de bulunduğu şüpheliler, örgütün "para veya tehdit" yoluyla eleman kazandığını belirtti. İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün yaklaşık bir yıldır takip ettiği örgüt, gasp, yağma, uyuşturucu ticareti ve silahlı tehdit suçlarından aranıyordu. Operasyonda 34 kişi gözaltına alınmış, bunlardan 22'si tutuklanmıştı. Soruşturma dosyasında yer alan ifadeler, örgütün hiyerarşik yapısını ve disiplin mekanizmalarını ortaya koyuyor.
Para vaadi ve tehdit dengesi
İfadelerde, örgütün özellikle ekonomik sıkıntı çeken gençleri hedef aldığı görülüyor. Şüphelilerden M.K. (19), işsiz olduğu dönemde bir arkadaşı aracılığıyla tanıştığı örgüt liderinin kendisine kolay yoldan para kazanabileceğini söylediğini anlattı: "Başta küçük işler yapacaktım, sonra silah gösterip tehdit etmeye başladılar. Bırakmak istedim ama ailemi tehdit edeceklerini söylediler." Tutuklu başka bir genç ise, örgüte katılmazsa kendisinin de hedef haline geleceğini bildiğini ifade etti. Örgütün eleman temininde özellikle internet kafeler ve okul çevrelerini kullandığı, ilk temasın genellikle ortak tanıdıklar üzerinden sağlandığı belirtildi.
Reşit olmayanların kullanımı
Soruşturmada dikkat çeken bir diğer nokta, 18 yaşından küçüklerin örgüt içinde aktif rol alması. Gözaltına alınan 34 kişiden 6'sının 16-18 yaş aralığında olduğu öğrenildi. Bu şüphelilerin, özellikle tehdit amaçlı gösteriler ve uyuşturucu taşımacılığında kullanıldığı ifadelerde yer aldı. İfade veren küçüklerden A.Ö. (17), "Örgüt abileri bana 'Yaşın küçük, bir şey olmaz' dediler. Ama yakalandığımda cezaevinde kaldım. Pişmanım" dedi. Uzmanlar, suç örgütlerinin reşit olmayanları cezai ehliyetin sınırlı olması nedeniyle tercih ettiğini belirtiyor. Örgütün bu yöntemle, küçüklerin ceza almama ihtimalinin yüksek olduğunu bildiği ve riski onlara yıktığı ifade ediliyor.
Örgütsel yapı ve işleyiş
İfadelere göre, örgüt hiyerarşik bir yapıya sahip. Tepe yöneticileri doğrudan suç emirlerini verirken, ara kademelerdeki elemanlar hem uygulayıcı hem de denetleyici rol üstleniyor. En alt kademedeki gençler ise genellikle tek yönlü talimat alıyor. Örgütün gelir kaynakları arasında gasp, uyuşturucu satışı ve haraç alma bulunuyor. Şüpheliler, örgüt içinde itaat etmeyenlere yönelik şiddet uygulandığını ve bu disiplinin korkuyla sağlandığını anlattı. Örgütün özellikle gecekondu bölgelerinde faaliyet gösterdiği, mahalle baskısıyla da üyelerini kontrol ettiği belirtiliyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında elde edilen deliller, örgütün banka hesapları ve para akışını da ortaya çıkardı.
Yasal süreç
Operasyonda ele geçirilen dijital materyaller ve telefon kayıtları, şüphelilerin birbirleriyle olan iletişimini ve suç planlarını belgeliyor. Adli tıp raporları da küçüklerin fiziksel ve psikolojik durumlarını ortaya koydu. Tutuklu şüphelilerin yargılanmasına önümüzdeki haftalarda başlanacak. Suç örgütü liderinin ve üst düzey yöneticilerinin ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası istemiyle yargılanması bekleniyor. Küçük yaştaki şüpheliler için ise çocuk mahkemelerinde yargılama süreci devam ediyor. Örgütün 2019'dan bu yana faaliyet gösterdiği ve bu süreçte birçok suça karıştığı tahmin ediliyor. Soruşturma genişletilirken, yeni gözaltıların olabileceği belirtiliyor.
Bu soruşturma, suç örgütlerinin gençleri nasıl manipüle ettiğini ve toplumun bu tür yapılanmalarla mücadelede atması gereken adımları bir kez daha gündeme getirdi. Ekonomik fırsat eşitsizliği ve sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği, gençleri kolayca suça iten faktörler arasında sayılabilir. Suç örgütlerinin çökertilmesi için adli tedbirlerin yanı sıra sosyal politikaların da güçlendirilmesi gerektiği açıktır.
