Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Vişne Madencilik (VSNMD) ve Işıklar Enerji (IEYHO) hisselerinde gerçekleştirilen usulsüz işlemler nedeniyle aralarında Tera Yatırım ve Alnus Yatırım'ın da bulunduğu aracı kurumlara 2 yıl süreyle işlem yasağı getirdi. Kurul, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında piyasa dolandırıcılığı gerekçesiyle toplam 37 kişi hakkında Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulundu. Karar, borsada son dönemde artan manipülasyon iddialarına yönelik en kapsamlı yaptırım olarak kayıtlara geçti.
İşlem yasağı ve suç duyurusu detayları
SPK'nın haftalık bülteninde yer alan karara göre, Vişne Madencilik ve Işıklar Enerji pay piyasalarında gerçekleşen olağan dışı fiyat ve miktar hareketleri mercek altına alındı. Yapılan incelemelerde, belirli kişilerin koordineli olarak alım-satım yaparak yapay fiyat oluşumuna yol açtığı tespit edildi. Kurul, bu eylemleri 6362 sayılı kanunun 107. maddesinde tanımlanan piyasa dolandırıcılığı suçu kapsamında değerlendirdi.
Suç duyurusu yapılan 37 kişinin kimlikleri açıklanmadı. Ancak SPK, söz konusu kişilerin yanı sıra iki aracı kuruma da yaptırım uyguladı. Tera Yatırım ve Alnus Yatırım'a, ilgili hisselerdeki işlemleri nedeniyle 2 yıl süreyle borsada işlem yapma yasağı getirildi. Bu yasak, kurumların müşteri adına emir iletmesini ve kendi portföyleri için işlem yapmasını kapsıyor.
Piyasa güvenliği ve denetim vurgusu
SPK yetkilileri, kararın piyasa güvenliğini korumaya yönelik olduğunu belirtti. Kurul, son dönemde özellikle küçük ölçekli şirketlerin hisselerinde görülen dalgalanmalara karşı denetimlerini sıklaştırmış durumda. Bu kapsamda, 2024 yılı içinde çok sayıda şirket ve kişi hakkında benzer soruşturmalar başlatıldığı biliniyor.
Uzmanlar, SPK'nın bu tür yaptırımlarının piyasadaki güven ortamını güçlendireceğini ifade ediyor. Ancak manipülasyon iddialarının sıkça gündeme gelmesi, denetim mekanizmalarının etkinliği konusunda soru işaretlerini de beraberinde getiriyor. Borsa İstanbul'da işlem gören şirket sayısının artması ve bireysel yatırımcıların piyasaya ilgisinin yükselmesi, düzenleyici kurumun iş yükünü artırıyor.
Arka plan: Son dönemde artan manipülasyon dosyaları
SPK, son bir yıl içinde birçok kez manipülasyon iddialarıyla ilgili karar aldı. Özellikle halka arz edilen şirketlerin ilk işlem günlerinde yaşanan aşırı fiyat hareketleri, kurulun radarına takılmıştı. Vişne Madencilik ve Işıklar Enerji hisselerindeki inceleme de benzer bir sürecin parçası olarak değerlendiriliyor. Her iki şirketin hisselerinde zaman zaman sert yükseliş ve düşüşler yaşandığı, bu hareketlerin temel göstergelerle uyumsuz olduğu gözlemlenmişti.
6362 sayılı kanunun 107. maddesi, piyasa dolandırıcılığını "menfaat sağlamak amacıyla alım veya satım yapılması, emir verilmesi, iptal edilmesi veya hesap hareketleri gerçekleştirilmesi" olarak tanımlıyor. Bu suçu işleyenler hakkında 3 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezası öngörülüyor. SPK'nın suç duyurusu, savcılığın soruşturma başlatması halinde yargı sürecine dönüşebilecek.
Piyasa tepkisi ve yatırımcılar için anlamı
Kararın ardından ilgili hisselerde satış baskısı oluşabileceği belirtiliyor. Ancak uzmanlar, SPK'nın kararlı duruşunun uzun vadede piyasa istikrarına katkı sağlayacağını savunuyor. Bireysel yatırımcıların, özellikle spekülatif hareketlerin yoğun olduğu hisselerde dikkatli olması gerektiği vurgulanıyor. Aracı kurumlara getirilen işlem yasağı ise sektörde bir uyarı niteliği taşıyor: Aracı kuruluşlar, müşterilerinin işlemlerinden kaynaklanan usulsüzlüklerden sorumlu tutulabilecek.
SPK'nın bu hamlesi, sermaye piyasasında düzenleyici otoritenin denetim gücünü göstermesi açısından kritik bir adım. Önümüzdeki günlerde benzer soruşturmaların devam edip etmeyeceği ve savcılığın nasıl bir tutum izleyeceği merak konusu. Piyasa aktörleri, kararın diğer aracı kurumlar üzerinde de caydırıcı bir etki yaratmasını bekliyor.
