Manisa’nın Soma ilçesinde bulunan Işıklar Maden Ocağı’nı işleten Yeni Anadolu Madencilik AŞ, Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) Kurumu ile arasındaki rödövans sözleşmesinin tasfiye edilmesini gerekçe göstererek faaliyetlerini durdurdu. Şirket, 1361 işçiye iş akdinin sonlandırılacağını bildirirken, sendikacı Bağımsız Maden-İş olaya tepki gösterdi. Soma’da 2014’te 301 madencinin hayatını kaybettiği facianın ardından benzer bir mağduriyetin yaşanması, işçi ve ailelerinde büyük endişe yarattı.
Sözleşme feshi ve işten çıkarmalar
TKİ Kurumu ile Yeni Anadolu Madencilik AŞ arasında imzalanan rödövans sözleşmesi, şirketin iddiasına göre tek taraflı olarak feshedildi. Şirket yetkilileri, sözleşmenin bitmesiyle birlikte ocakta çalışan tüm personelin iş akdinin sona ereceğini açıkladı. İşten çıkarılacak 1361 işçi arasında maden ocaklarının altın günü sayılan deneyimli işçiler de bulunuyor. İşçiler, maaşlarını ve kıdem tazminatlarını alıp alamayacakları konusunda belirsizlik yaşarken, sendika temsilcileri hukuki süreci başlatmak için hazırlık yapıyor.
Bağımsız Maden-İş Sendikası Soma Şube Başkanı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Bu karar, yıllardır emek veren işçileri sokağa atmaktan başka bir şey değil. Soma’nın acısını unutturmamak için verdiğimiz mücadele, şimdi bir kez daha sınıfsal bir boyut kazanmıştır. TKİ ve şirket yetkilileri, işçilerin kaderine terk edilmesine izin vermemelidir” ifadelerini kullandı.
Geçmişten bugüne Soma’da işçi sorunları
Soma, Türkiye madencilik tarihinin en ağır facialarından birine sahne olmuştu. 13 Mayıs 2014’te meydana gelen yangın ve göçük sonucu 301 madenci hayatını kaybetmiş, binlerce aile mağdur olmuştu. Facianın ardından iş güvenliği tedbirleri ve denetimler artırılsa da, madenlerdeki çalışma koşulları hala tartışma konusu. Bu kez yaşanan işten çıkarma dalgası, Soma’nın kronikleşen işsizlik sorununu bir kez daha gündeme taşıdı. Bölge ekonomisi büyük ölçüde madenciliğe dayanırken, 1361 işçinin işsiz kalması, ilçede derin bir ekonomik krize yol açabilir.
Uzmanlar, rödövans sözleşmelerinin işçi haklarını koruyacak biçimde düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor. TKİ’nin sözleşmeyi tek taraflı feshetmesi, şirketi işçileri çıkarmaya itmiş olabilir. Ancak her iki taraf da işçilerin mağduriyetini gidermek için somut adım atmış değil. Olay, Türkiye’deki enerji politikaları ve madencilik sektöründeki düzenlemelerin yeniden sorgulanmasına neden oldu.
İşçiler, Soma Kaymakamlığı önünde toplanarak haklarını arayacaklarını duyurdu. Sendika ise Ankara’da TKİ Genel Müdürlüğü ve Çalışma Bakanlığı nezdinde girişimlerde bulunacağını belirtti. Soma halkı, madencilerin yalnız bırakılmaması çağrısı yaparken, muhalefet partileri de konuyu Meclis’e taşımayı planlıyor.
