Pandemi sonrası toparlanma bekleyen sinema sektörü, beklenenin aksine derin bir krize girdi. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülen torba teklif kapsamında sinema sektörüne yönelik düzenlemeler ele alınırken, Sinema Genel Müdürü Birol Güven çarpıcı veriler paylaştı. Güven, pandemi öncesinde 77 milyon olan yıllık bilet satışının 29,7 milyona gerilediğini belirterek, "Sinema yoğun bakımda" ifadesini kullandı.
Bilet satışlarındaki düşüş alarm veriyor
Sinema Genel Müdürü Birol Güven, komisyonda yaptığı sunumda sektörün içinde bulunduğu tabloyu gözler önüne serdi. Pandemi öncesi 2019 yılında 77 milyon olarak kaydedilen sinema bileti satışı, 2023 yılında 29,7 milyona indi. Bu, yüzde 61'lik bir düşüş anlamına geliyor. Güven, "Sektör pandemi sonrasında beklenen canlanmayı yaşayamadı. Artan maliyetler, dizi ve dijital platform rekabeti sinema salonlarını zorladı" dedi.
Torba teklifte sinemaya destek düzenlemeleri
Meclis gündemindeki torba teklifte sinema sektörüne yönelik bazı düzenlemeler yer alıyor. Bunlar arasında sinema salonlarına verilen devlet desteğinin artırılması, yerli film yapımcılarına sağlanan teşviklerin güncellenmesi ve sektörün dijital dönüşüme uyumunun hızlandırılması gibi maddeler bulunuyor. Komisyon üyeleri, sektör temsilcilerinin taleplerini dinlerken, düzenlemelerin bir an önce yasalaşması gerektiğini vurguladı.
Sektörün kronik sorunları
Sinema sektörü, pandemi öncesinde de bazı yapısal sorunlarla karşı karşıyaydı. Yüksek kira maliyetleri, artan enerji fiyatları ve film kopya ücretleri, salon işletmecilerinin kâr marjlarını düşürüyor. Pandemi döneminde alınan kapatma kararları ve sonrasında yaşanan seyirci kaybı, birçok salonun kapanmasına neden oldu. Kalan salonlar ise haftada sadece birkaç seans yaparak ayakta durmaya çalışıyor.
Dijital platform rekabeti ve seyirci alışkanlıkları
Netflix, Amazon Prime ve Disney+ gibi dijital platformların yaygınlaşması, sinema salonlarına olan ilgiyi azalttı. Seyirciler, yeni filmleri evlerinde izlemeyi tercih ederken, sinema salonları daha çok büyük bütçeli gişe filmleri ve özel gösterimlerle ayakta kalmaya çalışıyor. Ancak yüksek bilet fiyatları ve ekonomik kriz, seyircilerin sinemaya gitme sıklığını etkiliyor.
Yerli film üretimindeki daralma
Yerli film yapımcıları da benzer sıkıntılar yaşıyor. Artan prodüksiyon maliyetleri ve finansman bulma zorluğu, yeni film projelerinin hayata geçmesini engelliyor. Sinema Genel Müdürü Güven, "Yerli filmlerin gişe hasılatı düşük kalınca, yapımcılar yeni film çekmekten kaçınıyor. Bu da bir kısır döngü yaratıyor" dedi.
Çözüm önerileri
Komisyonda gündeme gelen çözüm önerileri arasında, bilet fiyatlarına uygulanan KDV oranının düşürülmesi, sinema salonlarına elektrik ve doğalgaz desteği sağlanması, yerli film desteklerinin artırılması ve sinema kültürünü yaygınlaştırmak için okullarda film izleme etkinlikleri düzenlenmesi yer alıyor. Sektör temsilcileri, "Eğer acil önlem alınmazsa, önümüzdeki birkaç yıl içinde birçok sinema salonu kapanacak" uyarısında bulunuyor.
Değerlendirme
Sinema sektörü, pandemi sonrası dönüşümünü tamamlayamadan ekonomik kriz ve dijital dönüşümün etkisiyle zor günler geçiriyor. Devletin sağlayacağı teşvikler ve yapısal reformlar, sektörün ayakta kalması için kritik önem taşıyor. Ancak asıl çözüm, sinema kültürünü yeniden canlandırmak ve seyircileri salonlara çekecek cazip koşullar yaratmaktan geçiyor. Aksi halde, sinema salonları tarih olmaya mahkum görünüyor.
