Anayasa Mahkemesi (AYM), 2012 yılında yapılan Hakim ve Savcı Adaylığı Sınavı’nın sorularını önceden temin ettiği gerekçesiyle ceza alan Zaman Gazetesi eski avukatı ve yazı işleri müdürü Ali Odabaşı ile FETÖ/PDY çatı davası sanıkları arasında bağlantı kurulan başvuruda hak ihlali olmadığına karar verdi. Yüksek mahkeme, başvurucuların adil yargılanma hakkının ihlal edilmediğini oy birliğiyle belirledi.
Başvurunun detayları
Ali Odabaşı, 2012 yılında gerçekleştirilen sınavda soruların önceden kendisine ulaştırıldığı iddiasıyla yargılandığı davada “resmi belgede sahtecilik” ve “nitelikli dolandırıcılık” suçlarından 10 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Odabaşı, bu mahkumiyetin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini öne sürerek AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Başvuruda, sınav sorularının sızdırılmasına ilişkin delillerin hukuka aykırı yollarla elde edildiği, savunma hakkının kısıtlandığı ve mahkemenin tarafsız olmadığı ileri sürüldü.
AYM’nin gerekçesi
Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümü, başvuruyu inceledikten sonra 2023/85745 başvuru numaralı kararında, başvurucuların iddialarını yerinde bulmadı. Kararda, “Başvurucuların yargılama sürecinde savunma ve delil sunma imkanı buldukları, mahkemenin takdir yetkisini kullanırken keyfi davranmadığı” ifade edildi. Ayrıca, sınav sorularının sızdırılmasına ilişkin delillerin somut ve güvenilir olduğu, adil yargılanma hakkına yönelik bir ihlal bulunmadığı vurgulandı.
Olayın geçmişi
2012 yılında yapılan Hakim ve Savcı Adaylığı Sınavı, Türkiye genelinde binlerce adayın katılımıyla gerçekleştirilmişti. Sınav sonrası bazı adayların soruları önceden bildiği iddiaları ortaya atılmış, yürütülen soruşturma kapsamında Ali Odabaşı ve aralarında FETÖ/PDY üyelerinin de bulunduğu çok sayıda kişi gözaltına alınmıştı. Yargılama sürecinde Odabaşı’nın, örgütün medya yapılanmasında kritik roller üstlendiği ve sınav sorularını örgüt mensuplarına dağıttığı öne sürülmüştü. Odabaşı ise suçlamaları reddederek, siyasi bir kumpasla karşı karşıya olduğunu savunmuştu.
Kararın hukuki boyutu
AYM’nin bu kararı, bireysel başvuru yolunun işleyişi açısından önem taşıyor. Yüksek mahkeme, daha önce benzer nitelikteki başvurularda da ihlal olmadığına hükmetmişti. Uzmanlar, bu tür davalarda AYM’nin, mahkeme kararlarının isabetliliğini değil, temel hak ve özgürlüklerin ihlal edilip edilmediğini denetlediğini belirtiyor. Dolayısıyla, Ali Odabaşı’nın başvurusunun reddi, yerel mahkemenin kararının hukuka uygun bulunduğu anlamına geliyor.
Bağlam ve değerlendirme
Ali Odabaşı, uzun yıllar Zaman Gazetesi’nin avukatlığını ve yazı işleri müdürlüğünü yapmış, gazetenin kapatılması sonrası FETÖ/PDY davalarında yargılanmıştı. Bugün alınan AYM kararı, Türkiye’de yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkeleri açısından tartışmaları da beraberinde getiriyor. Başvurucu taraf, kararı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıyabileceğini sinyalini verdi. Yargısal süreçlerin sürdüğü bu dosyada, kamuoyunun ilgisi canlılığını koruyor.
