Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, muhalefet ve sendikaların uzun süredir tartıştığı enflasyon verilerinin hesaplanmasında kullanılan yöntem ve veri setleri hakkında TÜİK’i işaret ederek detay vermekten kaçındı. Şimşek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, “Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ana grup ve temel başlık ağırlıklarına ilişkin tüm teknik bilgiler Türkiye İstatistik Kurumu tarafından kamuoyuyla paylaşılmaktadır” ifadelerini kullandı.
Muhalefet ve uzmanlar tepkili
Muhalefet milletvekilleri, Bakan Şimşek’in cevaplarının yetersiz olduğunu belirterek, enflasyonun resmi rakamların çok üzerinde olduğunu iddia etti. CHP’li milletvekilleri, TÜİK’in bağımsızlığının sorgulandığı bir dönemde Bakan’ın soruları geçiştirmesinin güveni daha da zedelediğini söyledi. İktisatçılar ise enflasyon hesaplamasında kullanılan sepet ağırlıklarının güncellenme sıklığı ve veri kaynaklarının şeffaflığına dikkat çekti.
Veri şeffaflığı talepleri artıyor
Sendikalar ve sivil toplum kuruluşları, enflasyonun alım gücüne etkisini doğru ölçebilmek için hesaplama yönteminin bağımsız denetime açılması gerektiğini vurguluyor. Daha önce TÜİK, TÜFE sepetindeki değişiklikleri yılda bir kez açıklarken, bu sıklığın artırılması ve ham verilerin erişilebilir olması talep ediliyor. Bakan Şimşek’in TÜİK’e havale ettiği konu, aslında Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın enflasyonla mücadele politikalarına duyulan güvenle de ilgili.
Ekonomistlere göre, yöntem tartışmaları, enflasyonun sadece bir istatistik değil, aynı zamanda siyasi ve sosyal bir mesele olduğunu gösteriyor. Türkiye’de yıllık enflasyon resmi verilere göre yüzde 40’ların üzerinde seyrederken, bağımsız araştırmalar daha yüksek oranlara işaret ediyor. Bu durum, vatandaşların enflasyon algısı ile resmi veriler arasında büyük bir uçurum yaratıyor.
Bakan neden detay vermedi?
Uzmanlar, Bakan Şimşek’in detaylı açıklama yapmaktan kaçınmasını, hem TÜİK’in kurumsal yapısına müdahale edilmediği mesajını verme hem de teknik tartışmaların siyasi arenaya taşınmasını engelleme isteğiyle yorumluyor. Ancak muhalefet, bu tavrın şeffaflık ilkesiyle bağdaşmadığını savunuyor. Meclis’teki bütçe görüşmelerinde enflasyonun merkezde olduğu tartışmaların süreceği anlaşılırken, kamuoyu TÜİK’ten gelecek yeni açıklamaları bekliyor.
