Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı yeni yönetmelikle birlikte Türkiye’deki sığır varlığının takibinde önemli bir adım atıldı. Artık sığırların kulak küpelerinde karekod kullanımı zorunlu hale gelirken, küpelerde geleneksel sarı rengin yanı sıra turkuaz rengi de tercih edilebilecek. Yeni uygulama, hayvancılık sektöründe kayıt dışılığı azaltmayı ve hayvan hareketlerini daha etkin izlemeyi amaçlıyor.
Karekod ile anlık takip
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik, sığır, manda ve benzeri büyükbaş hayvanların küpelerinde bulunması gereken bilgileri yeniden düzenledi. Buna göre, her bir hayvana ait küpede artık karekod bulunacak. Bu karekod sayesinde hayvanın doğum yeri, aşı geçmişi, sahibi ve hareketleri gibi bilgilere anlık olarak erişilebilecek. Bakanlık yetkilileri, uygulamanın özellikle hayvan hastalıklarının kontrolü ve gıda güvenliği açısından kritik olduğunu vurguluyor. Karekod sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın veri tabanına entegre olarak çalışacak ve saha denetimlerinde tablet ya da akıllı telefonla okunabilecek.
Turkuaz renk neden tercih edildi?
Yeni yönetmelikle birlikte küpelerde kullanılan renk seçenekleri de genişletildi. Şimdiye kadar yalnızca sarı renkte üretilen küpeler, artık turkuaz renkte de temin edilebilecek. Bakanlık, turkuaz rengin özellikle meralarda ve açık alanlarda hayvanların daha kolay fark edilmesi için seçildiğini belirtiyor. Ancak esas amaç, farklı işletme türlerini veya hayvan kategorilerini renk kodlarıyla ayırt etmek. Örneğin, turkuaz küpeler damızlık hayvanları, sarı küpeler ise besi hayvanlarını gösterebilir. Bu ayrım, yetiştiriciler ve veteriner hekimler için pratiklik sağlayacak.
Yönetmeliğin getirdiği diğer yenilikler
Yeni düzenleme sadece karekod ve renk değişikliğiyle sınırlı değil. Küpelerin üzerinde hayvanın kimlik numarası, doğum yılı ve işletme kayıt numarası gibi bilgiler de yer alacak. Ayrıca küpelerin dayanıklılığı artırılarak, en az 15 yıl boyunca okunabilir olması şartı getirildi. Bu sayede küpe kaybı veya hasarı nedeniyle oluşan veri kayıplarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Mevcut hayvanlar için geçiş süreci tanınırken, yeni doğan hayvanların 20 gün içinde küpelenmesi zorunlu olacak.
Sektör temsilcileri ne diyor?
Hayvancılık sektörü temsilcileri, karekod uygulamasını genel olarak olumlu karşıladı. Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği yetkilileri, dijitalleşmenin sektörde şeffaflığı artıracağını belirtti. Ancak bazı yetiştiriciler, küpe takma maliyetinin artmasından ve karekod okuma cihazlarına erişim zorluğundan endişe ediyor. Bakanlık ise küpelerin ücretsiz dağıtılacağını ve mobil uygulama ile okumanın mümkün olduğunu açıkladı.
Bağımsız değerlendirme
Yeni yönetmelik, Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında da önem taşıyor. Benzer karekod uygulamaları AB ülkelerinde yıllardır kullanılıyor. Türkiye’nin bu adımı, hayvan hastalıklarıyla mücadelede etkinliği artırırken, ihracat pazarlarında da güven tazeleyebilir. Ancak sahadaki uygulamanın başarısı, denetim mekanizmalarının güçlendirilmesine ve yetiştiricilerin bilinçlendirilmesine bağlı olacak.
