Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdamla mücadelede önemli bir düzenlemeye imza attı. Kurum, sigorta ve prim tespitlerinde yeni bir dönemi başlatarak, sadece SGK denetmenlerinin değil, kolluk kuvvetlerinin tuttuğu tutanakların da prim gününe dönüşmesinin önünü açtı. Bu karar, milyonlarca çalışan ve işvereni yakından ilgilendiriyor. Uygulama ile kayıt dışı çalışanların sigortalılık sürelerinin belirlenmesinde yeni bir sayfa açılması hedefleniyor.
Kayıt dışı istihdamla mücadelede yeni araç
SGK'nın bu adımı, kayıt dışı istihdamın önüne geçmek için atılan adımların bir parçası olarak değerlendiriliyor. Daha önce sadece SGK müfettişlerinin yaptığı denetimler sonucunda düzenlenen tutanaklar prim günü olarak sayılırken, artık kolluk kuvvetlerinin (polis, jandarma) yaptığı tespitler de bu kapsama alınacak. Böylece, özellikle inşaat, tarım, tekstil gibi kayıt dışılığın yoğun olduğu sektörlerde çalışanların sigortalılık hakları güvence altına alınacak.
Yeni düzenlemenin detayları henüz resmi olarak açıklanmadı, ancak edinilen bilgilere göre, kolluk kuvvetlerinin denetimler sırasında tespit ettiği sigortasız çalışanlar için tutulan tutanaklar, artık prim günü olarak değerlendirilecek. Bu sayede, işverenin sigorta primi ödemediği günler için çalışanın prim günü sayısı artırılacak ve emeklilik hakkı korunacak. Uygulamanın ne zaman başlayacağı ve hangi tutanakların geçerli olacağı konusunda ise çalışmalar sürüyor.
Çalışanlar ve işverenler için ne anlama geliyor?
Bu düzenleme, çalışanlar açısından büyük bir kazanım olarak görülüyor. Özellikle sigortasız çalıştırılan ve bu nedenle emeklilik günleri eksik kalan işçiler, kolluk kuvvetlerinin tuttuğu tutanaklar sayesinde eksik prim günlerini tamamlayabilecek. İşverenler açısından ise kayıt dışı çalıştırmanın maliyeti artacak. Denetimlerin sıklaşması ve tutanakların prim gününe sayılması, işverenleri sigortalı çalışan istihdam etmeye teşvik edecek.
Uzmanlar, bu adımın kayıt dışı istihdamla mücadelede önemli bir caydırıcılık sağlayacağını belirtiyor. Ancak uygulamanın etkinliği için denetimlerin yeterli sıklıkta yapılması ve kolluk kuvvetlerinin bu konuda eğitilmesi gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca, tutanakların prim gününe dönüştürülmesi sürecinde bürokratik engellerin minimize edilmesi ve mağduriyetlerin önlenmesi önem taşıyor.
Arka plan: Kayıt dışı istihdamla uzun süredir mücadele
Türkiye'de kayıt dışı istihdam, uzun yıllardır sosyal güvenlik sisteminin en büyük sorunlarından biri olarak gündemde. SGK'nın verilerine göre, kayıt dışı istihdam oranı son yıllarda azalma eğiliminde olsa da hala belirli sektörlerde yüksek seviyelerde seyrediyor. Hükümet, kayıt dışılığı azaltmak için çeşitli teşvikler ve denetim mekanizmaları uyguluyor. Son olarak, 2023 yılında yapılan düzenlemelerle kayıt dışı çalışanlara yönelik bazı af ve kolaylıklar getirilmişti. Şimdi ise atılan bu yeni adımla, denetimlerin etkinliğinin artırılması ve kayıt dışılığın önlenmesi hedefleniyor. SGK'nın bu kararı, önümüzdeki dönemde işverenlerin ve çalışanların gündemini meşgul edecek gibi görünüyor.
Uygulamanın nasıl işleyeceğine dair detaylar netleşmese de, kolluk kuvvetlerinin tuttuğu tutanakların delil olarak kabul edilmesi ve prim gününe sayılması, kayıt dışı istihdamla mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Bu gelişme, sosyal güvenlik sisteminin daha adil ve etkin işlemesine katkı sağlayabilir.
